معرفی شرایط و قوانین دریافت آزادی مشروط

فهرست مطالب

آزادی مشروط چیست؟ به چه مجرمانی آزادی مشروط می دهند؟ چه جرایمی آزادی مشروط ندارند؟ بعد از چند سال حبس می توانیم آزادی مشروط بگیریم؟ برای گرفتن آزادی مشروط باید به کجا مراجعه کنیم؟ چندبار می توان آزادی مشروط گرفت؟ اگر آزادی مشروط را نقض کردیم چه اتفاقی می افتد؟ این ها تنها بخشی از سوالاتی است که بسیاری از محکومان، زندانیان و خانواده های ایشان از مشاوران حقوقی می پرسند. در این مقاله هر آنچه را که باید راجع به آزادی مشروط بدانید، خواهید خواند.

آزادی مشروط 

آزادی مشروط چیست؟

«آزادی مشروط» یک نهاد کیفری فرانسوی بوده که چند دهه ای می شود به نظام کشور ما نیز راه یافته است. آزادی مشروط یکی از ارفاق هایی قانونی است که به محکومان اجازه می دهد پیش از اتمام مدت محکومیت شان، از زندان خارج شوند. آزادی مشروط محکومان همواره همراه با نظارت هایی است که به اصلاح مجرم کمک می نماید.

به چه مجرمانی آزادی مشروط تعلق می گیرد؟

به گفته تیم یسنا وکیل در مشهد به تمام افرادی که مرتکب هر نوع جرایم تعزیری شده اند، آزادی مشروط تعلق می گیرد. مطابق ماده 58 قانون مجازات اسلامی (مصوب 1392) در مورد محکومانی که به حبس تعزیری محکوم شده اند، دادگاه صادر كننده حكم مي ‌تواند در مورد محكومان به حبس بيش از ده سال پس از آنکه نصف مدت محکومیت خود را سپری کردند و در ساير موارد پس از تحمل يك ‌سوم مدت مجازات، به پيشنهاد دادستان يا قاضي اجراي احكام حكم به آزادي مشروط را صادر كند.

البته شایان ذکر است که به مرتکبان جرم «اسید پاشی» مطابق ماده 3 قانون تشدید اسید پاشی، تحت هیچ عنوان آزادی مشروط تعلق نمی گیرد. برای اطلاع بیشتر، مطالعه این مقاله پیشنهاد می گردد: «مجازات اسید پاشی در قانون جدید (1398)؛ از اعدام و قطع عضو تا حبس ابد»

شرایط آزادی مشروط چیست؟

تنها در صورتی که چهار شرط زیر فراهم باشد، دادگاه می تواند حکم به آزادی مشروط بدهد:

1-  محكوم در مدت اجراي مجازات همواره از خود حسن اخلاق و رفتار نشان دهد.

2-  حالات و رفتار محكوم نشان دهد كه پس از آزادي، ديگر مرتكب جرمي نمي ‌شود.

3- به تشخيص دادگاه محكوم تا آنجا كه استطاعت دارد ضرر و زيان مورد حكم يا مورد موافقت مدعي خصوصي را بپردازد يا قراري براي پرداخت آن ترتيب دهد.

4- محكوم پيش از آن از آزادي مشروط استفاده نكرده باشد.

همانطور که پیشتر ذکر شد، در صورت وجود شرایط 4 گانه بالا، دادگاه «می تواند» حکم به آزادی مشروط بدهد. از عبارت «می تواند» چنین برداشت می شود که دادگاه مجبور و ملزم به صدور حکم آزادی مشروط نیست حتی اگر شخص تمام شرایط را داشته باشد. لذا قانع کردن و جلب نظر قاضی اهمیت بسیار زیادی برای گرفتن آزادی مشروط دارد.

آزادی مشروط

رئیس زندان در گرفتن آزادی مشروط، چه نقشی دارد؟

رئیس زندان موظف است گذشتن مدت های ذکر شده (گذشت نصف مدت در محکومیت های بالا 10 سال و گذشت یک سوم مدت در محکومیت های زیر 10 سال) به قاضی اجرای احکام اطلاع دهد. همچنین در خصوص بند 1 و 2 (حسن اخلاق زندانی در دوران محکومیت) نیز رئیس زندان است که به قاضی اجرای احکام گزارش می دهد.

لذا رئیس زندان نقش پررنگی در گرفتن آزادی مشروط برای زندانی دارد. چنانچه گزارش او حاکی از سوء رفتار و بد اخلاقی در زندان باشد، آزادی مشروط منتفی بوده و محکوم باید باقی مدت محکومیتش را در زندان بگذراند. به همین جهت محکومان و زندانیانی که قصد دارند «آزادی مشروط» بگیرند، باید به این مسئله توجه زیادی داشته باشند.

برای گرفتن آزادی مشروط به کجا باید مراجعه کنیم؟

پس از آنکه رئیس زندان گذشتن مدت های محکومیت و نیز وضعیت اخلاق و رفتار زندانی در زندان را به قاضي اجراي احكام گزارش داد، قاضی اجرای احکام موظف است مواعد مقرر و وضعيت زنداني را درباره تحقق شرايط مذكور بررسي و در صورت احراز آن، پيشنهاد آزادي مشروط را به دادگاه تقديم نمايد. قانونگذار سعی داشته با چیدن این سیر قانونی به تمام افرادی که صلاحیت دریافت «آزادی مشروط» را دارند، آزادی مشروط بدهد.

اما بلاشک زیاد بودن پرونده ها و بوروکراسی اداری همواره مانع این امر شده است. لذا به زندانیان و خانواده های ایشان توصیه می شود حتما با رجوع به زندان یا دادسرا پیگیر گرفتن «آزادی مشروط» گردند یا حتی المقدور از یک وکیل کیفری در مشهد بهره بگیرند.

مدت آزادی مشروط چقدر است؟

بر اساس مفاد ماده 59 قانون مجازات اسلامی، مدت آزادي مشروط شامل بقيه مدت مجازات مي‌شود.مثلا کامران به 6 سال حبس تعزیری محکوم شده و 2 سال تمام از مدت محکومیت خود را سپری کرده است. دادگاه با توجه به حسن اخلاق او در زندان، باقی مانده مدت محکومیت او که 4 سال می باشد را تبدیل به «آزادی مشروط» می نماید. همچنین باید توجه داشت دادگاه مي ‌تواند مدت آن را تغيير داده و کم یا زیاد کند.

در مثال فوق، دادگاه می تواند مدت آزادی مشروط کامران را به 3 یا 5 سال نیز تغییر دهد. اما در هر حال آزادي مشروط نمي‌تواند كمتر از يك ‌سال و بيشتر از پنج سال باشد. مگر اینکه مدت باقي مانده كمتر از يك سال باشد كه در اين صورت مدت آزادي مشروط معادل بقيه مدت حبس است.

آزادی مشروط

اقدامات و دستورات مراقبتی همراه با آزادی مشروط

طبق ماده 60 قانون مجازات اسلامی، دادگاه مي ‌تواند با توجه به اوضاع و احوال وقوع جرم و خصوصيات رواني و شخصيت محکوم، او را در مدت آزادي مشروط، به اجراي دستورات مندرج در ماده 43 ملزم كند:

الف- حرفه‌آموزي يا اشتغال به حرفه‌اي خاص

ب- اقامت يا عدم اقامت در مكان معين

پ- درمان بيماري يا ترك اعتياد

ت- پرداخت نفقه افراد واجب‌النفقه

ث- خودداري از تصدي كليه يا برخي از وسايل نقليه موتوري

ج- خودداري از فعاليت حرفه‌اي مرتبط با جرم ارتكابي يا استفاده از وسايل مؤثر در آن

چ- خودداري از ارتباط و معاشرت با شركا يا معاونان جرم يا ديگر اشخاص از قبيل بزه‌ديده به تشخيص دادگاه

ح- گذراندن دوره يا دوره‌هاي خاص آموزش و يادگيري مهارتهاي اساسي زندگي يا شركت در دوره‌هاي تربيتي، اخلاقي، مذهبي، تحصيلي يا ورزشي

اگر متهم به دستورات دادگاه عمل نکرد…

مطابق ماده 61 قانون مجازات اسلامی، هرگاه محکوم در مدت آزادي مشروط بدون عذر موجه از دستورهاي دادگاه تبعيت نكند براي بار اول، 1 تا 2 سال به مدت آزادي مشروط وي افزوده مي‌ شود. در صورت تكرار يا ارتكاب يكي از جرائم عمدي موجب حد، قصاص، ديه يا تعزير تا درجه هفت، علاوه بر مجازات جرم جديد، مدت باقيمانده محكوميت نيز به اجراء در مي‌آيد، در غير اين صورت آزادي او قطعي مي‌شود.

آشنایی با انواع جرایم حدی
مطالعه بیشتر

فهرست مطالب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

موسسه حقوقی یسناوکیل

تماس و دریافت مشاوره

تماس با شعبه مرکزی

تماس با شعبه مشهد