آشنایی با خیارات و قواعد اختصاصی آن‌ها

وکیل صلح نامه در مشهد

فهرست مطالب

آیا با قواعد اختصاصی خیارات در قانون آشنا هستید ؟ آیا انواع و اقسام خیارات در قانون ایران را می‎دانید؟ ما در این مقاله از تیم یسنا وکیل در مشهد، شما را با تمامی انواع خیارات در قوانین و مباحث حقوقی و همچنین قواعد اختصاصی خیارات آشنا خواهیم نمود. تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.

قواعد اختصاصی خیارات

خیارات در قانون به معنی اختیارات است. همانطور که می‎دانید در تمامی معاملاتی که اساس و بنیان تجارت را تشکیل می­‌دهند، طرفین تعهداتی را در مقابل یکدیگر می‌­پذیرند که باید به‌ درستی به اجرا درآید. از همین رو  قانونگذار ضمانت اجراهایی را برای انجام صحیح این معاملات تعیین کرده است، یا به ‌عبارتی دیگر برای طرفین راه فراری در نر گرفته است تا هیچ کدام از آن­ها مغبون واقع نشود و در صورت سر پیچی یکی از طرفین از تعهدات خود، مجبور به قبول معامله و ادامه آن نباشند.

وکیل اختلاس در مشهد

اختیاراتی را که قانونگذار برای فسخ معاملات و در نتیجه بهبود شرایط آن برای هر دو طرف معامله در نظر گرفته است را خیارات می‌نامند.

خیار فسخ

اختیاری که شخص در فسخ معامله دارد یعنی همان حق به هم زدن معاملات را خیار فسخ می‎گویند. در واقع واژه خیار اسم مصدر اختیار یا مصدری است که به معنی اختیار و مقصود اختیاری است که شخص در فسخ معامله خواهد داشت، بنابراین به همین جهت گاهی همراه با واژه فسخ به کار برده خواهد شد که به آن خیار فسخ نیز می‎گویند.

 انواع خیارات

با توجه به گفته وکیل حقوقی در مشهد، خیارات در قانون ایران دارای انواع و اقسام مختلفی است که در ادامه به شرح آن خواهیم پرداخت.

  • خیار مجلس

هر یک از طرفین معامله بعد از انعقاد معامله تا زمانی که متفرق نشده‌اند، این اختیار را دارند تا معامله را به هر دلیلی که تمایل داشته باشند، فسخ کنند.

  • خیار حیوان

این نوع خیار تنها برای مشتری در نظر گرفته شده است. به این معنی که زمانی که جنس فروخته ‌شده یا مبیع، حیوان باشد، تا سه روز بعد از انجام معامله، این امکان برای خریدار فراهم خواهد بود که معامله را فسخ کرده و حیوان را به فروشنده پس بدهد و ثمن معامله را بگیرد.

  • خیار تأخیر ثمن

زمانی برای طرفین معامله پیش خواهد آمد که جنس فروخته شده یا مبیع، جنس خارجی مانند اتومبیل بوده و زمان پرداخت ثمن معامله و تسلیم مبیع موکول به زمان آینده نشده و حال باشد، که در این شرایط اگر سه روز از تاریخ معامله گذشته باشد و هیچ یک از طرفین معامله به تعهد خود جهت پرداخت ثمن یا تسلیم مبیع عمل نکنند، تنها این امر برای فروشنده این امر ممکن خواهد بود که اقدام به فسخ معامله نماید.

وکیل ابطال وصیت نامه
مطالعه بیشتر

اما در صورتی که فروشنده به هر طریقی ثمن معامله را مطالبه کرده یا مشتری قصد پرداخت ثمن را داشته باشد، ولی فروشنده از دریافت آن خودداری نماید، به این شکل خواهد بود که از حق فسخ خود صرف‌ نظر کرده است و به معامله پایدار می‎باشد.

  • خیار غبن

غبن در لغت به معنی «ضرر و زیان وارد کردن بر کسی در معامله» بوده و زمانی برای طرفین پیش خواهد آمد که قیمت زائدی بر ارزش اقتصادی مال برای آن تعیین شود و طرف مقابل قرارداد از ارزش واقعی مال بی‎خبر بوده و به عبارتی بر آن جاهل باشد، و جهل او جهل مرکب بوده، به این معنی که نداند که قیمت مال را نمی‌داند. چرا که اگر بداند که قیمت مال را نمی­‌داند، خیار غبن برای وی ایجاد نخواهد شد.

وکیل تابعیت در مشهد

  • خیار عیب

در صورتی که پیش از انجام معامله مشخص شود که جنس فروخته ‌شده در زمان انعقاد قرارداد معیوب بوده، برای مشتری دو را امکان پذیر است که در جهت آن اقدام به عمل کند:

  • معامله را فسخ کند.
  • جنس را به همان صورت پذیرفته و تنها تفاوت قیمت جنس سالم و معیوب را که اصطلاحا به آن ارش می‎گویند، از فروشنده دریافت کند.
  • خیار تدلیس

تدلیس در لغت به معنی فریفتن یا فریب دادن است. حال تدلیس موقعی برای طرفین معامله اتفاق می‎افتد که شخص مقابل با عملیاتی اقدام به فریب طرف دیگر معامله کند. مانند اینکه در عقد نکاح، مردی با تحصیلات دیپلمه خود را دارای مدرک لیسانس معرفی کند و با این روش اقدام به تدلیس طرف مقابل خود کند. در خیار تدلیس نیز مانند خیار عیب و غبن و رؤیت، پس از آگاهی، فورا باید اقدام به عمل شود.

  • خیار تبعض صفقه

تبعض صفقه نیز به معنی پاره ‌پاره شدن می‎باشد. با این توضیح که گاهی ممکن است قرارداد نسبت به قسمتی از مال فروخته شده، با توجه به شرایطی و دلیل خاصی باطل باشد، در این صورت مشتری حق خواهد داشت یا اقدام به فسخ کل معامله کند یا قسمتی از مال که معامله راجع به آن به طور صحیح واقع شده را قبول کرده و معامله مربوط به قسمت دیگر را فسخ نماید.

  • خیار شرط

گاهی اوقات در ضمن قراردادهایی که منعقد می‎شوند، شروط خاصی نیز ذکر خواهد شد. این شروط انواعی دارد، که از جمله آن شرط صفت می‎باشد که مربوط به کمیت و کیفیت مورد معامله خواهد بود. به عنوان مثال فردی به شرط ابریشم بودن فرشی آن را خریداری کرده است، حال اگر شرط ذکر شده رعایت نشده باشد و مشخص شده باشد که جنس فرش خریداری شده ابریشم نبوده است، کسی که شرط به نفع او بوده (مشروط‌له) می‌‎تواند اقدام به فسخ معامله نماید.

آشنایی با دادگاه نظامی و نکات حقوقی آن
مطالعه بیشتر

نوع دیگری از این شروط، شرط فعل است، و زمانی رخ می‎دهد که در ضمن قرارداد شخصی ملزم به انجام کار یا ترک آن شده باشد. به عنوان مثال در هنگام خرید خانه‌‎ای این شرط قید شود که فروشنده خانه را نقاشی کند، بنابراین اگر فروشنده به شرط خود عمل نکند، خریدار در ابتدا باید وی را اجبار به انجام آن کند و در صورتی که نتیجه حاصل نشد و همچنین انجام آن شرط توسط دیگران با هزینه فروشنده یا کسی که باید آن شرط را انجام دهد، امکان پذیر نبود، برای خریدار یا کسی که شرط به نفع او بوده است، امکان فسخ معامله یا قراداد ایجاد خواهد شد.

  • خیار رؤیت و تخلف از وصف

گاهی افراد مالی را در صورتی که ندیده‌­اند یا در سابق دیده­‌اند و صرفا بر اساس بیاناتی که از آن گفته شده است، اقدام به خرید آن می‎کنند. حال اگر پس از مشاهده، آن مال دارای اوصاف ذکر شده نباشد، این امکان فراهم خواهد بود که یا معامله را به‌ همان صورت که بوده قبول کنند یا فورا اقدام به فسخ آن کنند.

فهرست مطالب

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس و دریافت مشاوره

تماس با شعبه مرکزی

تماس با شعبه مشهد