آشنایی با تفاوت‌های شهادت شرعی و قانونی

شهادت شرعی و قانونی

آیا تفاوت شهادت شرعی و قانونی و مفاد مربوط به آن‌ها را می‌دانید؟ آیا با شرایط شهادت در دادگاه آشنا هستید؟ ما در این مقاله از تیم یسنا وکیل در مشهد شما را با تمامی شرایط شهادت در دادگاه و همچنین تفاوت شهادت شرعی و قانونی آشنا خواهیم کرد.

تفاوت شهادت شرعی و قانونی

شهادت در محاکم دادگستری، از جمله اموری است که کم و بیش مورد توجه افرادی که دچار مشکلات حقوقی و کیفری می‌شوند، قرار گرفته و در دعاوی مختلف نیز نقش تعیین‌کننده‌ای را خواهد داشت. در حقیقت در پرونده‌های مختلف مراجعه‌کنندگان به محاکم دادگستری امکان اثبات ادعا با شهادت شهود وجود دارد، بنابراین اهمیت این موضوع نیز بر هیچ کسی پوشیده نیست.

شهادت شهود، يکي از دلايل اثبات خواسته يا دعوي در دادگاه‌ها به شمار می‌رود و شامل مواردی است از قبیل اطلاعات يک فرد خارج از دعوي که موضوع مورد ادعا را ديده باشد و يا شنيده باشد. بنابراین پیشنهاد می‌شود در این خصوص و قبل از حضور در دادگاه، با یک وکیل کیفری در مشهد مشورت کرده و از ایشان کمک بگیرید.

شهادت شرعی و قانونی
به عبارت ديگر، شهادت دادن به اين معنی است که فرد از واقعه‌اي جزيي يا کلي که بين دو يا چند نفر صورت گرفته است، در دادگاه يا نزد مراجع قضايي يا قانوني خبر داده و يا اطلاع ‌رساني کند. لازم به ذکر است که در قوانين کشورهاي مختلف، موضوع شهادت قسمتي از مواد قانوني را به خود اختصاص داده است.

در حقیقت شهادت از قدیمی‌ترین روش‌های اثبات دعاوی جرایی است. در دوران گذشته شاید هیچ دلیلی به اندازه شهادت برای اثبات جرایم کاربرد نداشته است. اما امروزه شهادت ارزش و اعتبار سابق خود را از دست داده ‌است و تنها یک دلیل نسبی به شمار خواهد رفت و در اصل نوعی اماره محسوب خواهد شد.

احضار گواه یا شاهد در دعاوی کیفری بر حسب درخواست شاکی یا متهم و به تشخیص قاضی انجام می‌پذیرد. همچنین فردی که به عنوان شاهد برای بیان وقوع رخدادی در دادگاه حاضر می‌شود، باید دارای شرایط و ویژگی‌هایی باشد. هر فردی که مدعی حقی است، باید آن را به اثبات برساند، و هر گاه مدعی‌علیه (خوانده) در مقام دفاع از خود، مدعی امری شود که محتاج دلیل باشد، اثبات امر به عهده او خواهد بود.

با توجه به ماده 1257 قانون مدنی شخص برای اثبات ادعای خود، باید به دادگاه، دلیل ارایه کند. یکی از ادله اثبات دعوی، بر اساس ماده 1258 شهادت است.
بنابراین یکی از دلایل اثبات دعوا چه در امور مدنی و چه در امور کیفری«شهادت» یا به اصطلاح «شهادت شهود» یا «گواهی گواهان» است که از دیدگاه فقهی (بَیّنه) نامیده می‌شود، که در ادامه به بررسی تفاوت شهادت شرعی و قانونی خواهیم پرداخت.

بر اساس ماده ۱۷۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، در مقام تعریف کلی و عام شهادت می‌باشد، ولی ماده ۱۷۵ این قانون در مقام تبیین «شهادت شرعی» است و همان گونه که می‌دانیم موضوعیت  شهادت شرعی از نظر شرع بوده و شارع و قانون برای آن، حجیت قائل شده، به این صورت که که مفید علم باشد یا نباشد.

بنابراین در صورتی که علم قاضی با آن منافات داشته باشد، برای قاضی معتبر نیست، که در این صورت، قاضی باید با ذکر مستندات خود نسبت به جهات رد آن، رای صادر نماید.

شهادت شرعی و قانونی

شهادت شرعی

ماده ۱۷۴ قانون مجازات اسلامی : شهادت عبارت از اخبار شخصی غیر از طرفین دعوی به وقوع یا عدم وقوع جرم توسط متهم یا هر امر دیگری نزد مقام قضائی است.

ماده ۱۷۵ قانون مجازات اسلامی : شهادت شرعی آن است که شارع آن را معتبر و دارای حجیت دانسته است اعم از آن که مفید علم باشد یا نباشد.
شهادت قانونی 

ماده ۱۳۱۵: شهادت باید از روی قطع و یقین باشد نه به طور شک و تردید.

ماده ۱۳۱۶: شهادت باید مطابق با دعوی باشد ولی اگر در لفظ، مخالف و در معنی موافق یا کمتر از ادعا باشد ضرری ندارد.

 ماده ۱۳۱۷: شهادت شهود باید مفاداً متحد باشد، بنابراین اگر شهود به اختلاف شهادت دهند قابل اثر نخواهد بود مگر در صورتی که از مفاد اظهارات آن‌ها قدر متیقنی به دست آید.

ماده ۱۳۱۸: اختلاف شهود در خصوصیات امر اگر موجب اختلاف در موضوع شهادت نباشد اشکالی ندارد.

ماده ۱۳۱۹: در صورتی که شاهد از شهادت خود رجوع کند یا معلوم شود بر خلاف واقع شهادت داده است به شهادت او ترتیب اثر داده نمی‌شود.

ماده ۱۳۲۰: شهادت بر شهادت در صورتی مسموع است که شاهد اصل، وفات یافته یا به واسطه‌ی مانع دیگری مثل بیماری و سفر و حبس و غیره نتواند حاضر شود.

شهادت شرعی و قانونی
شرایط شاهد

جهت صحت شهادت باید شاهد شرایطی را داشته باشد، که بهتر است برای اطلاعات بیشتر در این خصوص با یک وکیل خوب در مشهد تحت عنوان وکیل کیفری در مشهد مشاوره نمایید.

 بر اساس ماده۱۳۱۳ قانون مدنی، شرایط شاهد عبارتست از:

بلوغ: طبق تبصره ۱ ماده ۱۲۱۰ قانون مدنی سن بلوغ را برای دختر ۹ سال و برای پسر ۱۵ سال و در ماده ۱۳۱۴ قانون مدنی به صراحت اعلام شده است که: «شهادت اطفالی را که به سن پانزده سال تمام نرسیده‌اند فقط ممکن است برای مزید اطلاع استماع نمود مگر در مواردی که قانون شهادت این قبیل اطفال را معتبر شناخته باشد.»

عدالت: عدالت را حالت یا ملکه یا صفت نفسانی توصیف کرده‌اند که سبب می‌شود آدمی از گناهان کبیره اجتناب نموده و بر گناهان صغیره نیز اصرار نورزد. عدالت از شرایط شاهد است، بنابراین شهادت فرد گناهکار یا فردی که اشتهار به گناه دارد معتبر نیست.

ایمان: ایمان از شرایط شهادت است و به سادگی قابل احراز نیست. در خصوص مسلمان بودن شاهد در بین فقها اختلاف کمی وجود دارد اما در باب شیعه بودن شاهد اختلاف عقیده بسیار است.

عقل: عاقل در مقابل مجنون و دیوانه به کار می‌رود. ماده ۱۲۱۳ قانون مدنی تصریح کرده است: «اعمال حقوقی که مجنون ادواری در حال افاقه می‌نماید نافذ است مشروط بر آنکه افاقه او مسلم باشد.» شهادت مجنون ادواری در حال افاقه قابل پذیرش است مشروط بر اینکه به تصریح قید اخیر ماده یاد شده افاقه او مسلم و قطعی باشد.

همچنین از دیگر شرایط شهادت می‌توان به نداشتن خصومت با طرفین یا یکی از آن‌ها و عدم اشتغال به تکدی برای شخص شاهد اشاره کرد.

فهرست مطالب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *