بررسی جرایم قابل گذشت و غیر قابل گذشت

حبس تعلیقی

آیا می‎دانید جرایم قابل گذشت و غیر قابل گذشت در قانون کاهش حبس تعزیری و آیین دادرسی کدامند؟ آیا انواع جرایم قابل گذشت را می‎شناسید ؟ ما در این مقاله از تیم یسنا وکیل پایه یک دادگستری در مشهد، به معرفی انواع جرایم قابل گذشت و غیر قابل گذشت پرداخته و شما را با تمامی شرایط آن آشنا خواهیم کرد.

جرایم قابل گذشت و غیر قابل گذشت

جرایم را به دو دسته جرایم قابل گذشت و جرایم غیر قابل گذشت، توسط قانون گذار تقسیم خواهد شد. این دو دسته از جرایم در شاکی ، شیوه رسیدگی و … با یکدیگر متفاوت می‎باشند. زمانی که جرمی به وقوع می‎رسد، حسب مورد در دادسرا و مراجع قضایی کیفری مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت و در نهایت حکمی توسط دادگاه برای شخص مجرم صادر خواهد شد.

اما ممکن است این مجازات به دلایل خاصی که در قانون تعیین شده، ساقط شده و دیگر مجرم مجازات آن جرم خاص را متحمل نشود. یکی از این علت‎ها، گذشت شاکی و متضرر از جرم است. حال در این خصوص در گام اول باید با جنبه‎های عمومی و خصوصی جرم آشنا شوید، که در واقع یکی از تقسیم بندی‎های رایج جرایم، تقسیم جرم بر اساس جنبه عمومی و خصوصی خواهد بود.

منظور از جنبه عمومی جرم این است که، ممکن است جرمی وجدان عمومی جامعه را جریحه دار کند. به عنوان مثال فردی که مبلغ زیادی از سرمایه ملی جامعه را با اختلاس از کشور خارج کرده احساسات عموم مردم جامعه را جریحه دار خواهد کرد، و در واقع آن مجرم فقط با جرم ارتکابی یک فرد خاص را دچار ضرر نکرده است، بلکه عموم مردم جامعه از این امر متضرر شده‎اند.

اما در خصوص جنبه خصوصی، به این معنی است که به عنوان مثال در جرمی مانند ترک انفاق، تنها یک شخص خاص دچار ضرر شده است، نه عموم مردم جامعه.

در این صورت و با نظر به گفته وکیل کیفری در مشهد، جرایمی که جنبه خصوصی دارند، تحت عنوان جرایم قابل گذشت نامیده شده و جرایمی که دارای جنبه عمومی هستند، به عنوان جرایم غیرقابل گذشت محسوب خواهند شد.

تشخیص جرایم قابل گذشت از جرایم غیرقابل گذشت

در قانون اصل بر این مبنا قرار داده شده است که هیچ جرمی قابل گذشت نخواهد بود، مگر اینکه قابل گذشت بودن آن در قانون تصریح شده باشد. همانطور که در تبصره ماده  ۱۲ قانون آیین دادرسی کیفری بیان شده است: «تعیین جرایم قابل گذشت به موجب قانون است.» همچنین با توجه به ماده  ۱۰۳ قانون مجازات اسلامی، در صورتی که  قابل گذشت بودن جرمی در قانون تصریح نشده باشد، آن جرم غیرقابل گذشت شناخته خواهد شد. بنابراین برای تشخیص جرایم قابل گذشت از جرایم غیرقابل گذشت باید به خود قانون مراجعه کرد.

قانون کاهش مجازات حبس تعزیری و جرایم قابل گذشت

در حال حاضر قانونی، تحت عنوان قانون کاهش مجازات حبس تعلیقی و تعزیری، توسط مجلس شورای اسلامی دوره قبل تصویب گشته است که لازم اجرا می‎باشد. بر اساس این قانون برخی از مواد قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ با اصلاحاتی روبه رو شد و تعداد زیادی از جرایم که تحت عنوان جرایم غیر قابل گذشت مطرح بودند، به جرایم قابل گذشت مبدل شده‎اند.

مصادیق جدید جرایم قابل گذشت طبق اصلاحیه قانون مجازات اسلامی در سال99

  • جعل در اسناد غیر رسمی و استفاده از اسناد مجعول غیر رسمی ماده ۵۳۶ تعزیرات.
  • توهین به مقامات دولتی مذکور در ماده ۶۰۹ با توجه به سمت آن‎ها و در حال انجام وظیفه یا به سبب آن.
  • سوء استفاده از ضعف نفس شخصی افراد غیر رشید و اخذ سند یا نوشته از جانب آن‎ها به گونه‎ای که موجب التزام وی یا برائت ذمه گیرنده سند یا هر شخص دیگر می‎شود در ماده ۵۹۶ تعزیرات.
  • ایجاد مزاحمت به وسیله تلفن یا دستگاه‎های مخابراتی دیگر برای اشخاص ماده ۶۴۱ تعزیرات.
  • تدلیس در نکاح ماده ۶۴۷ تعزیرات.
  • افشای اسرار حرفه ای ماده ۶۴۸ تعزیرات.
  • سوء استفاده از سفید مهر یا سفید امضایی که به شخصی سپرده شده است یا به هر طریق به دست آورده ماده ۶۷۳ تعزیرات.
  • خیانت در امانت ماده ۶۷۴ تعزیرات.
  • هرگونه تجاوز و تصرف عدوانی یا ایجاد مزاحمت یا ممانعت ازحق در مواردی که املاک و اراضی متعلق به اشخاص خصوصی باشد. ماده ۶۹۰ تعزیرات.
  • تصرف عدوانی یا ایجاد مزاحمت یا ممانعت از حق بصورت مجدد بعد از صدور حکم قطعی و محکومیت به خلع ید از مال غیر منقولی یا بعد از محکومیت به رفع مزاحمت یا رفع ممانعت از حق ماده ۶۹۳ تعزیرات.
  • صدمه بدنی به علت بی احتیاطی یا بی مبالاتی یا عدم رعایت نظامات دولتی یا عدم مهارت راننده که باعث نقصان یا ضعف دایم یکی از منافع یا یکی از اعضای بدن شود و یا باعث از بین رفتن قسمتی از عضو مصدوم گردد، بدون آن که عضو از کار بی‎افتد یا باعث وضع حمل زن قبل از موعد طبیعی شود. ماده ۷۱۶ تعزیرات.
  • صدمه بدنی در اثر تخلفات رانندگی به علت بی احتیاطی یا بی مبالاتی یا عدم رعایت نظامات دولتی یا عدم مهارت راننده ماده ۷۱۷ تعزیرات.
  • تغییر یا تحریف فیلم یا صوت یا تصویر دیگری یا منتشر آن یا با علم به تغییر یا تحریف منتشر کردن به وسیله سامانه‎های رایانه‎ای یا مخابراتی، به نحوی که عرفاً موجب هتک حیثیت او شود. ماده ۷۴۴ تعزیرات.
  • جرایم انتقال مال غیر و کلاهبرداری موضوع ماده ۱ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و اختلاس و کلاهبرداری، به شرطی که مبلغ آن از نصاب مقرر در ماده ۳۶ این قانون بیشتر نباشد یک میلیارد ریال و کمتر، و نیز کلیه جرایم در حکم کلاهبرداری و جرائمی که مجازات کلاهبرداری درباره آنها مقرر شده یا طبق قانون کلاهبرداری محسوب می‎شود در صورت داشتن بزه دیده.
  • سرقت موضوع مواد م ۶۵۶ یعنی سرقت مقرون به یکی از شرایط
  • ماده ۶۵۷ یعنی ربودن مال دیگری از طریق کیف زنی، جیب بری و امثال آن.
  • ماده ۶۶۱ یعنی سرقت تعزیری ساده.
  • ماده ۶۶۵ یعنی ربایشی که مشمول عنوان سرقت نباشد. ( به شرطی که ارزش مال مورد سرقت بیش از دویست میلیون ریال نباشد و سارق فاقد سابقه موثر کیفری باشد.)

فهرست مطالب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *