با مفهوم حق انتفاع آشنا شوید

مشاور حقوقی

فهرست مطالب

مفهوم حق انتفاع یکی از موارد حقوقی در قانون است که اغلب افراد اطلاعات درست و کاملی از آن ندارند به همین دلیل در این مقاله مفهوم حق انتفاع و نکاتی که باید در ارتباط با آن مد نظر داشته باشید را بررسی خواهیم کرد. وکیل در مشهد باید نسبت به مفهوم حق انتفاع و موارد قانونی آن آگاهی کمالی داشته باشد.

حق انتفاع در لغت

به طور کلی واژه ی انتفاع در لغت به معنی بهره بردن است و مفهوم حق انتفاع نیست معادل حق می باشد. در اصل حق انتفاع در مواردی مطرح می شود که استفاده کننده مال ، مالک آن نباشد و این حق با توجه به شرایطی یا عقد به شخص محول شده است.

حق انتفاع در ماده 40 قانون مدنی به این صورت تعریف می شود: حق انتفاع برابر است با حقی که به موجب آن شخص اجازه دارد از کالی که در اختیار شخص دیگری بوده و یا مالک خاصی ندارد استفاده کند.

انواع حق انتفاع در قانون

مفهوم حق انتفاع در قانون به‌به حالت عمری ، رقبی و سکنی تقسیم بندی می شود که در ادامه هر کدام را بررسی خواهیم کرد.

حق انتفاع عمری: حقی است که خود مالک به موجب عقدی به میزان عمر خود یا سود با شخص دیگری تعیین می کند.

حق انتفاع رقبی: حقی است که مالک آن را برای مدت زمان معینی تعیین میکند. به عنوان مثال مالک منزل یا خودرو خود را برای مدت زمان معینی در اختیار فرد دیگری قرار می دهد.

حق انتفاع سکنی (سُکنی): حق سکونت در ملک که می تواند به صورت رقبی یا عمری باشد به حق سکنی معروف است.

تفاوت‎‌های ورشکستگی و اعسار
مطالعه بیشتر

زمان قانونی حق انتفاع

بر اساس ماده 44 قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران اگر مالک مدت زمان معینی برای انتفاع خود تعیین نکرده باشد این حق تا زمان فوت او اعتبار قانونی دارد. تنها در صورتی حق انتفاع از بین می رود که مالک پیش از فوت خود برای رجوع مال خود اقدام کند.

شرایط حق انتفاع

حق انتفاع باید بر اساس قراردادی قانونی ایجاد شوند.

موضوع حق انتفاع باید مالی باشد و استفاده از آن سبب از بین رفتن اصل خود مال نشود

فردی که حق انتفاع به او سپرده می شود باید در زمان عقد قرارداد حاضر باشد.

در حق انتفاع تسلط منتفع بر مال مورد انتفاع شرط اصلی صحت عقد است.

تفاوت حق انتفاع با حق ارتفاق

حق انتفاع و ارتفاق به طور کلی تفاوت هایی با هم دارند که در ادامه بررسی خواهیم کرد.

حق انتفاع برای شخص است اما حق ارتفاق تنها برای ملک در نظر گرفته می شود.

حق انتفاع دائمی است اما حق ارتفاق به غیر از مواردی خاص موقت است و دائمی نیست.

حق انتفاع اختصاص به غیرمنقول داشته اما حق ارتفاق می تواند به مال غیرمنقول یا منقول اختصاص داده شود.

حق انتفاع تنها زمانی ایجاد می شود که دو ملک وجود داشته باشد اما اگر یکی از طرفین ملکی در اختیار نداشته باشد حق به صورت حق ارتفاق است.

مفاد و جزئیات مفهوم حق انتفاع

در ماده 48 قانون مدنی ذکر شده است که فردی که حق مال در اختیار او قرار داده شده است نباید در گذشته سو استفاده کرده باشد و نباید در حفاظت از مال کوتاهی کند. بر اساس ماده 49 قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران هزینه مورد نیاز برای نگهداری مال مشمول بر حق نفع بر عهده ی منتفع نیست مگر این که بر سر این موضوع توافقی بین دو طرف انجام گرفته باشد.

مجازات کلاهبرداری چیست؟ چگونه از اتهام کلاهبرداری تبرئه شویم؟
مطالعه بیشتر

ماده 50 قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران نیز اشاره می کند که اگر مال مشمول بر حق انتفاع با کوتاهی منتفع آسیب ندیده باشد و یا از بین نرفته باشد شخص مسئولیتی در مورد آن ندارد به عنوان مثال ملکی در اختیار فردی قرار داده شده است، ملک در اثر حادثه‌ای مانند زلزله آسیب دیده و یا کلا از بین رفته است، در این صورت فرد هیچ مسئولیتی ندارد.

بر طبق قانون 52 ماده مدنی جمهوری اسلامی ایران در صورت وجود شرایط زیر منتفع ضامن جبران ضرر مالک است.

  • اگر منتفع از مال سوء استفاده کرده باشد.
  • اگر منتفع شرایط ذکر شده در قرارداد را رعایت نکند باید ضرر مالک را جبران کند.

در صورت بروز مشکل در ارتباط با حق انتفاع وکیل خوب در مشهد می تواند برای ثبت شکایت و برگرداندن حق انتفاع شده به شما کمک کند.

از بین رفتن مال مورد انتفاع

تمام شدن مدت انتفاع با پایان قرارداد یا فوت فرد سبب از بین رفته حق انتفاع می شوند.

سن قانون تنظیم سند اموال

بر طبق ماده 53 قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران اگر مالک مالی را به فردی انتقال دهد و مالک جدید هیچ خبری از حق انتفاع نداشته باشد، می تواند معامله را فسخ کند. توجه داشته باشید که اگر از حق انتفاع اطلاع دارید نمی توانید آن را فسخ کنید و حق انتفاع پابرجا خواهد بود.

وکیل رشا و ارتشا (رشوه خواری)
مطالعه بیشتر

مفهوم حق انتفاع اجاره است؟

درست است که اجاره با حق انتفاع شباهت هایی دارند اما این دو مورد در قانون یکسان نیستند و با هم تفاوت هایی نیز دارند.

در اجاره در مدت زمان محدودی که ذکر می شود مالکیت برای فرد وجود دارد اما در حق انتفاع تنها حق بهره برداری برای فرد تعریف می شود آن هم به صورت محدود.

اجاره بر اساس مبلغ معینی تعیین می شود اما برای انتفاع هیچ مبلغی در نظر گرفته نمی شود و حق انتفاع واگذاری ملک بدون در نظر گرفته هیچ گونه ما به ازایی انجام می شود.

در اجاره می توان ملک را به فرد دیگری اجاره داد اما در حق انتفاع هم‌چین امری غیر ممکن است. حق انتفاع تنها برای فردی که ملک به او منتفع شده است در نظر گرفته می شود نه هیچ‌کس دیگر.

نتیجه گیری

در این مقاله مفهوم حق انتفاع و تمامی موارد قانونی که در ارتباط با این حق و کاربرد آن باید بدانید را بررسی کردیم .حق انتفاع یکی از حقوق قانونی است که اگر قصد انجام آن را دارید بهتر با یک وکیل کیفری در قم مشورت کنید. حق انتفاع با سایر حقوق قانونی در قانون مدنی تفاوت دارد و اگر قصد انجام آن را دارید باید بندهای مختلف قانونی آن را بدانید.

فهرست مطالب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

تماس و دریافت مشاوره

تماس با شعبه مرکزی

تماس با شعبه مشهد