خط زدن حواله کرد در چک چیست؟ قوانین مربوط به آن کدام اند؟

وکیل چک در مشهد

فهرست مطالب

آیا می‌دانید آثار خط خوردگی در حواله کرد چیست و چه تبعاتی دارد؟ آیا رویه قضایی در این خصوص را می‌دانید؟ ما در این مقاله از تیم یسنا وکیل پایه یک دادگستری در مشهد، ضمن پرداختن به موضوع شرایط اعاده حیثیت، تمامی موارد قانونی در این خصوص را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

خط زدن حواله کرد در چک

چک یک سند پرداخت غیر نقد بوده که از مزیت‎های مختلفی برخوردار خواهد بود. یکی از این مزیت‌ها، حواله کرد یا امکان واگذاری این سند طلب به اشخاص دیگر است. اما گاهی اوقات، با خط زدن حواله کرد چک، مشکلاتی را پیش خواهد آمد که به طبع این امر نیازمند بررسی حقوقی آثار آن می‎باشد.

وکیل چک در مشهد

برای آگاهی از تمامی موارد قانونی مربوط به چک، به مقاله وکیل چک در مشهد سر بزنید.

لازم به ذکر است که عبارت حواله کرد به صورت پیش فرض در متن چک‎ها درج شده است. به ای معنی که زمانی که نوشته می‌شود، در وجه آقا/خانم …. و متعاقب آن عبارت حواله کرد ذکر شده است، یعنی که شخص دارنده چک امکان واگذاری آن به اشخاص ثالث را خواهد داشت.

بنابراین در صورتی که صادره کننده به هنگام صدور چک در وجه شخص معین، روی عبارت «حواله کرد» را خط بکشد، بر سر این موضوع که چه اثری در حقوق دارنده را در بر خواهد داشت، اختلاف نظر وجود دارد.

عده‌ای بر این باور هستند که قلم خوردگی عبارت (حواله کرد) در متن چک، مانع انتقال و ظهرنویسی چک نخواهد داشت، اما از طرفی دیگر، عده‎ای بر این عقیده هستند که در این شرایط چک قابل انتقال به دیگری نخواهد بود. هریک از این دو گروه، برای نظر خود استدلال‌هایی دارند.

شرایط و قوانین اخذ آخرین دفاع از متهم
مطالعه بیشتر

اگرچه باید در نظر داشت که عدم درج عبارت حواله کرد در چک‎ها نیز مانع از انتقال آن نخواهد داشت.

چرا که با توجه به ماده ۳۱۲ قانون تجارت و ماده ۲ قانون صدور چک، دارنده چک امکان انتقال و ظهرنویسی به اشخاص دیگر را خواهد داشت.

اما وجود این عبارت سبب شده است که اشخاصی که قصد دارند گیرنده چک، مبلغ چک را شخصا وصول کند، این عبارت را خط بزند، که این اقدام به معنی مخالفت با انتقال چک به شخص دیگر خواهد بود.

آثار قلم خوردگی در حواله کرد

در نظریه‌ شماره ۷/۱۱۵۰ مورخ ۱۲/۰۶/۱۳۹۱ اداره حقوقی قوه قضاییه، مشابه نظریه قبلی چنین آمده است:
« برمبنای اصل غیرقابل استناد بودن ایرادات به دارنده حسن نیت اسناد تجاری اعم از برات وسفته و چک، صادرکننده یا ظهرنویس یا ضامن نمی‎توانند در مقابل انتقال گیرنده (دارنده با حسن نیت اسناد تجاری) به روابط شخصی مالی فی مابین خود استناد کنند، مگر اینکه سوء نیت دارنده سند تجاری در انتقال گرفتن آن‎ها به خود محرز شود. چه آنکه انتقال گیرنده سند تجاری در زمان وصول آن وظیفه‎ای برای تفحص و بررسی روابط حقوقی ومالی صادرکننده و ظهرنویس یا ضامن قبلی نداشته و سند تجاری باید به محض ارائه کارسازی شود، بنا به مراتب، دادگاه باید متعاقب احراز مطالب پیش گفته اقدام قانونی اتخاذ نماید.»

به گفته وکیل کیفری در مشهد، و با توجه به نظریه‎هایی که اخیرا در این خصوص ذکر شده است، حتی اگر پایه انتقال بصورت غیر قانونی نظیر خیانت در امانت باشد، در این صورت هم نمی‎توان در مقابل دارنده با حسن نیت، به آن استناد کرد.

اضطرار در قانون مجازات چیست؟
مطالعه بیشتر

بنابراین بر طبق این نظریات، اموری مثل ظهرنویس علیرغم خط زدن حواله کرد، که در ممنوعیت آن جای شبهه است، حق دارنده را از بین نخواهد برد.

رویه قضایی درباره خط خوردن حواله کرد چک

نمونه رویه قضایی در بحث (خط زدن عبارت “به حواله کرد” در متن چک)
– شعبه ۵۱ دادگاه تجدید نظر استان تهران
هر چند ممکن است چک در وجه حامل یا شخص معین یا به حواله‌ کرد باشد، اما اگر صادرکننده چک کلمه به حواله‌ کرد در متن چک را خط بزند، به ‌معنای این است که چک را در وجه شخص معین مذکور در متن آن صادر کرده است و حق انتقال آن به دیگری را بنا به روابط احتمالی فی‌مابین از وی سلب کرده است.
تاریخ رای نهایی: ۱۷/۰۳/۱۳۹۳شماره رای نهایی: ۹۳۰۹۹۷۰۲۶۹۴۰۰۲۸۶

–  شعبه ۴۳ دادگاه تجدید نظر استان تهران
در صورت خط خوردن حواله کرد چک، دارنده اولیه حق ظهر نویسی و انتقال آن به دیگری را نداشته است. منتقل الیه نیز دارنده با حسن نیت تشخیص داده نمی‎شود و نمی‌تواند وجه چک را خارج از شرایط تعیین شده قرارداد مبنا برای وصول چک از صادرکنندگان مطالبه کند.
تاریخ رای نهایی: ۳۱/۰۱/۱۳۹۲شماره رای نهایی: ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۴۳۰۰۰۵۶

–  شعبه ۴ دادگاه تجدید نظر استان تهران
در صورتی که صادرکننده عبارت به حواله‌کرد را خط بزند، چک، دیگر به واسطه ظهرنویسی قابل انتقال نیست.
تاریخ رای نهایی:۳۰/۰۴/۱۳۹۲ شماره رای نهایی: ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۰۴۰۰۵۷۳

نظریات مشورتی غیر قابل انتقال بودن چک

– شعبه ۲۸ دادگاه تجدید نظر استان تهران
چنانچه چک در وجه شخص معینی غیر از خواهان صادر و عبارت حواله‌کرد آن خط‌خورده باشد، ازآن‎جا که انتقال و واگذاری آن به خواهان مغایر با اراده طرفین (صادرکننده و دارنده اولیه چک) است دعوی مطالبه وجه چک قابل استماع نیست.
تاریخ رای نهایی: ۲۸/۱۱/۱۳۹۲ شماره رای نهایی: ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۲۸۰۱۲۵۴

قوانین تبدیل حبس به جزای نقدی
مطالعه بیشتر

– شعبه ۶ دادگاه تجدید نظر استان تهران
چک سندی تجاری است که با ظهر نویسی به دیگری منتقل می‌شود، بنابراین خط خوردن عبارت حواله‌ کرد در متن چک نمی‌تواند وصف انتقال‌پذیری را از چک سلب نموده و این امر نمی‌تواند کاشف از اراده صادرکننده و دارنده اولیه چک بر منع انتقال چک به ثالث باشد.
تاریخ رای نهایی: ۳۰/۱۰/۱۳۹۲ شماره رای نهایی: ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۰۶۰۱۴۱۲

چنانچه عبارت (به حواله‌کرد) توسط صادرکننده در هنگام صدور چک خط زده شود، امکان ظهر نویسی چک به‌ قصد انتقال به شخص ثالث از بین می‌رود.
تاریخ رای نهایی: ۱۱/۱۲/۱۳۹۲ شماره رای نهایی: ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۱۳۰۱۷۵۱

–  شعبه ۳۵ دادگاه تجدید نظر استان تهران
خط خوردن عبارت حواله‌ کرد اثری بر عدم انتقال چک‌های مورد نزاع از طریق ظهرنویسی ندارد و در عرف بانک‎داری نیز خط خوردن حواله‌کرد مانع پرداخت وجه نیست.
تاریخ رای نهایی: ۲۷/۱۲/۱۳۹۳ شماره رای نهایی: ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۳۵۰۱۰۹۶

رای وحدت رویه خط زدن حواله کرد چک

در مورد موضوع غیر قابل انتقال بودن چک یا همان خط خوردن عبارت حواله کرد، رای وحدت رویه‎ای صادر نشده که در آن اعلام شده باشد که خط خوردن یا عدم خط خوردن عبارت حواله کرد مانع انتقال چک خواهد بود یا خیر.

چنانچه حواله کرد چک خط خورده باشد و چک به اجرا گذاشته شود، قاضی می‎تواند با توجه و بر تکیه به استدلال خود رای را صادر کند.

فهرست مطالب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

موسسه حقوقی یسناوکیل

تماس و دریافت مشاوره

تماس با شعبه مرکزی

تماس با شعبه مشهد