سوء پیشنیه و موارد مربوط به آن

آیا می‎دانید سوء پیشینه پس از چند سال پاک میشود؟ آیا می‎دانید پاک شدن سوء پیشینه کیفری در جرم های مختلف به چه صورت است؟ ما در این مقاله از تیم یسنا وکیل پایه یک دادگستری در مشهد، به بررسی تمامی شرایط و موارد قانونی در این زمینه پرداخته و شما را با تمامی مراحل آن آشنا خواهیم کرد.

سوء پیشینه پس از چند سال پاک می‎شود؟

تمامی افراد در یک جامعه، دارای یک حقوق اجتماعی خواهند بود، که با استفاده از آن می‎توانند به صورت یک فرد عادی در جامعه حضور پیدا کرده، فعالیت کنند و به استخدام ادارات دولتی در بی‎آیند. اما برخی از افراد با توجه به داشتن یک سوء پیشینه از استفاده از این حقوق‎های اجتماعی خود محروم خواهند شد. در این مواقع می‎توان گفت که فرد در گواهی عدم سوء پیشینه خود، یک سوء پیشینه موثر دارد. بنابراین از همین رو این افراد نخواهند توانست مانند افراد دیگر در ادارات استخدام شده یا فعالیت‎های اجتماعی انجام دهند. همینطور جهت مهاجرت به سایر کشورها نیز قائدتا دریافت گواهی عدم سوء پیشینه برای مهاجرت از موارد الزامی خواهد بود.

بنابراین در این مواقع است که پاک شدن سوء پیشینه بسیار قابل توجه و حائز اهمیت می‎شود. در واقع، بعضی از سوء پیشینه‎ها بعد از مدتی از بین خواهند رفت و دیگر مجازات اجتماعی خاصی را برای افراد در بر نخواهد داشت.

در خصوص پاک شدن سوء پیشینه و همچنین مدت زمانی که این طول خواهد کشید تا یک سوء پیشینه از بین برود، بسته به نوع جرم ارتکابی خواهد داشت. البته باید بدانید که تنها بعضی از جرم‎های خاص مانند قتل، قطع عضو، سرقت، شرب خمر، زنا و … موجب سوء پیشینه برای افراد خواهد شد. از این رو بعضی از جرایم که منجر به محکومیت موثر کیفری نشده است، سوء پیشینه موثری را برای فرد در پی نخواهد داشت.

مجازات‎ها در قانون مجازات اسلامی به حدود و قصاص، دیات، تعزیرات و مجازات های بازدارنده تقسیم بندی شده‎اند، که این تقسیم بندی جدای از انواع مجازات‎ها در حقوق محسوب می‎شوند. مجازات‎ها در حقوق عرفی به مجازات‎های اصلی، تکمیلی و تبعی بخش بندی خواهند شد.

طبق گفته وکیل کیفری در مشهد، گواهی عدم سوء پیشینه کیفری‎، به عنوان یکی از مدارکی اتلاق می‌شود که در زمان استخدام دولتی، دریافت جواز کسب و پروانه‌های شغلی و… همواره از متقاضی درخواست خواهد شد. برای دریافت گواهی عدم سوءِپیشینه‌ کیفری، نداشتن محکومیت مؤثر کیفری، به عنوان شروط مطرح می‎شود.

محکومیت مؤثر کیفری

محکومیت مؤثر کیفری، به محکومیتی گفته می‎شود که محکوم را با توجه به اجرای حکم، از حقوق اجتماعی محروم خواهد کرد. به این معنی که بر اساس قوانین حقوقی، افراد در صورت ارتکاب پاره‎ای از جرایم و در صورت حضور در دستگاه قضا، بعد از محکومیت، علاوه بر مجازات جرم مربوطه، از حقوق اجتماعی خود نیز محروم خواهند شد. به‌ عبارت دیگر، در بعضی از انواع جرایم، مجرم علاوه بر مجازات اصلی، به مجازات تبعی نیز محکوم شده که نتیجه‌ ‌آن تبعاتی چون محرومیت از حقوق اجتماعی را در بر خواهد داشت.

منظور از محکومیت‎های کیفری مؤثر گفته شده در قوانین جزایی مصوب مجلس شورای اسلامی، این موارد به شرح ذیل خواهد بود:

  • محکومیت به حد
  • محکومیت به قطع یا نقص عضو
  • محکومیت لازم الاجرا به مجازات حبس از یک سال به بالا در جرایم عمومی
  • محکومیت به جزای نقدی به مبلغ بیست میلیون ریال و بالاتر (اصلاحی سال ۱۳۸۲)
  • سابقه محکومیت لازم الاجرا دو بار یا بیش‎تر، به علت جرم‎های عمدی با هر میزان مجازات در تطبیق ماده ۶۲ مکرر و ماده واحد یاد شده، که می‎توان گفت: این ماده واحده در مقام تعریف محکومیت‎های کیفری مؤثر و فقط در بندهای (۳) و (۴) قطعی و لازم الاجرا بودن حکم مورد نظر است. در دیگر موارد این شرط قید نشده است و با توجه به اصلاحیه مورخ 28/5/1382 و منطوق و مفهوم ماده واحده و جمع آن با دیگر مقررات به ویژه ماده ۶۲ مکرر هنوز نسخ نشده و لازم الاجرا خواهد بود.

پاک شدن سوء پیشینه کیفری در جرم های مختلف

محکومیت قطعی کیفری در جرایم عمدی، محکوم علیه را از حقوق اجتماعی محروم خواهد کرد و بعد از انقضا مدت معین شده توسط دستگاه قضایی، اجرای حکم رفع اثر خواهد شد.

این محکمیت‎ها که در ماده ۶۲ مکرر قانون مجازات اسلامی به آن اشاره شده است به صورت زیر می‎باشند:

۱ ـ محکومان به قطع عضو در جرایم مشمول حد، پنج سال پس از اجرای حکم.

۲ ـ محکومان به شلاق در جرایم مشمول حد، یک سال پس از اجرای حکم.

۳ ـ محکومان به حبس تعزیری بیش از سه سال، دو سال پس از اجرای حکم.

تبصره۲ :

در صورتی که اجرای مجازات اعدام به جهتی از جهات متوقف شود در این صورت آثار تبعی آن پس از انقضای هفت سال از تاریخ توقف اجرای حکم رفع خواهد شد.

موارد استثناء در سوء پیشینه کیفری

تبصره ۳

در مورد جرایم قابل گذشت، به طوری که پس از صدور حکم قطعی با گذشت شاکی یا مدعی خصوصی اجرای مجازات موقوف شود، اثر محکومیت کیفری بر طرف خواهد شد.

تبصره ۴

عفو مجرم موجب زوال آثار مجازات نخواهد شد، مگر در صورتی که که تصریح شده باشد.

تبصره ۵

در مواردی که عفو مجازات آثار کیفری را نیز شامل شود، همچنین در آزادی مشروط، آثار محکومیت پس از گذشت مدت مقرر از زمان آزادی محکوم علیه رفع خواهد شد.

 

بنابراین به جز موارد ذکر شده، محکومٌ علیه فاقد سابقه کیفری محسوب خواهد شد و لزومی به درج سوء پیشینه در گواهی صادره نخواهد بود، و باید گواهی عدم سوء‌پیشینه کیفری برای وی صادر شود.

البته لازم به ذکر است که برخی از امور حتی بعد از گذشت مدت زمان پاک شدن سوء پیشینه هم قابل انجام نخواهند بود. به طور مثال می‎توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • داوطلب شدن برای هرگونه انتخابات در جمهوری اسلامی ایران، از قبیل انتخابات ریاست جمهوری، انتخابات مجلس شورای اسلامی، انتخابات شورای اسلامی شهر و انتخابات شورای اسلامی روستا.
  • استخدام شدن در قوه قضاییه به عنوان دادستانی کل کشور، ریاست دیوان عالی، ریاست دیوان عدالت کشور و تصدی ریاست قوه قضاییه.
  • استخدام به عنوان تصدی ریاست جمهوری، عضویت در شورای نگهبان جمهوری اسلامی ایران، عضویت در هیئت دولت و عضویت در تشخیص مصلحت نظام جمهوری اسلامی ایران.

فهرست مطالب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *