آشنایی با اثبات حق و نکات مربوط به آن

اثبات حق

آیا با اثبات حق در امور کیفری آشنا هستید؟ آیا دلایل اثبات حق را می‎دانید؟ ما در این مقاله از تیم یسنا وکیل در مشهد، ضمن بررسی معنی و تحقق اثبات حق در قوانین جمهوری اسلامی، شما را با  شرایط و دلایل آن آشنا خواهیم کرد. تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.

اثبات حق

زندگی اجتماعی انسان‎ ها و روابطی که بین آنها حاکم است موجب می‎شود تا این روابط به شکل قانون‎مند و بر اساس معیار و ملاک خاصی باشد. از سوی دیگر برای به نظم درآوردن جامعه بشری و دوری جستن از جنگ و ستیز و زندگی همراه با صلح و آرامش و اطمینان خاطر جامعه انسانی  مستلزم داشتن روابط ضاب‎مند و قانون‎‌مند در بین انسان‎‌ها می‌‎باشد، چرا که حقوق و روابط حاکم بر انسان‎‌ها خود وجدان و اراده همان اجتماع خواهد بود. اما همان طور که مشخص است، حقوق مجموعه قوانین و ضوابط اصولی است که بر اعمال و روابط مردم و یا روابط دولت با مردم و در صورت لزوم بین دولت‎‎‌ها حکم فرما است.

اثبات حق

به عبارت دیگر باید گفت حقوق جمع حق و حق قدرت با امتیاز شخص  در مقابل  شخص دیگر می‎باشد مانند حق مالکیت.

اما در  ارتباط حقوق با اخلاق نیز باید به این نکته توجه داشت که حقوق بنا به دلایلی خاص با اخلاق شباهت دارد اولاً حقوق و اخلاق از وجدان سرچشمه گرفته است و علاوه بر این هر دو از علوم اجتماعی محسوب خواهد شد. در ثانی هدف حقوق و اخلاق فراهم آوردن آسایش و سعادت بشر بوده است، اما جهات افتراق این دو مقوله مواردی را شامل می‎شود که عبارت است از:

  • قلمرو اخلاق دامنه شمول آن بیشتر از علم حقوق می‎باشد.
  • حقوق به واسطه قانون در بین انسان‎ها حاکم است و آن هم در صورت لزوم یا جبر قابل اجرا خواهد بود، بنابراین اخلاق از طریق ایمان به خدا و کسب تقوا و معرفت به خود و خدا حاصل خواهد شد.
  • حقوق ضمانت اجرا دارد، چرا که ضمانت اجرای اخلاق ایمان بخدا و داشتن تقوا خواهد بود.

 

دلایل اثبات حق

اولین دلیل اثبات حق اقرار خواهد بود. به گفته وکیل کیفری در مشهد، اقرار یعنی اخبار به حقی برای غیر و به ضرر خود. این تعریف شامل چند عنصر می‎باشد، که عبارت است از:

  • اخبار که به عنوان یک وسیله برای اعلان و خبر دادن در خصوص حق است.
  • ارتباط با حق یعنی اقرار باید دارای آثار حقوقی باشد.
  • به نفع غیر یعنی الزاما اقرار به نفع دیگری باشد.
  • اقرار

در امورد اقرار و اهمیت آن، در قرآن کریم آیه 11 سوره ملک آمده است:  «اگر ما در دنیا می‎شنیدیم یا به دستور عقل رفتار می‎کردیم از دوزخیان نبودیم.»

اقرار کننده با توجه قانون باید دارای شرایطی چون بلوغ ، عقل ، قاصد ، مختار بودن و …. را داشه باشد.

در آثار اقرار دو نکته وجود دارد، که اولا هر کس اقرار به حق برای غیر کند ملزم به اقرار خود خواهد بود (1275 قانون مدنی )

دوم اینکه کذب اقرار نزد حاکم ثابت شود آن اقرار اثری نخواهد داشت و همچنین اقرار هر کس فقط نسبت به خود آن شخص و قائم مقام او نافذ است در حق دیگری نافذ نخواهد بود. (1276-1278 قانون مدنی )

دلیل دیگری که مدعی می‎تواند با تکیه بر آن جریان رسیدگی دعوا ارائه نماید، سند است. اسناد به جهت این که اولا سند معمولا قبل از اقامه دعوی تنظیم می‎شود، و ثانیا در تهیه سند از اساتید فن و حقوق دانان استفاده خواهد شد، و دیگر این که اسناد با مرور زمان دارای اعتبار می‎باشد، و در نهایت ارزیابی اسناد با دادگاه نخواهد بود و نیاز به اقناع دادرس ندارد، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار خواهد بود.

در خصوص تعریف سند باید گفت که هر نوشته‎ای که در مقام دعوی یا دفاع از دعوی قابل استناد باشد، در این زمینه تحقق دارد. بنابراین نکات زیر را باید در نظر داشت:

  • باید حتما و لزوما کتبی باشد.
  • سند باید قابلیت استناد را در مقام اثبات حق داشته باشد.

دلیل دیگر جهت اثبات حق در دعاوی حقوقی شهادت است. اعتبار شهادت از سایر ادله اثبات دعوی کمتر می‌‎باشد، چرا که شهود ممکن است مورد تهدید و یا تصمیم اشتباه واقع شوند و یا به این صورت باشد که بر خلاف حقیقت شهادت دهند.

اثبات حق

در واقع شهادت به معنی اطلاعاتی است که شخص به طور مستقیم از واقعه‎ای دارد و دادن اطلاعاتی مستقیم از حقی به نفع یکی از اصحاب دعوی و به ضرر طرف دیگر آن خواهد بود.

شاهد باید دارای شرایطی از قبیل  بالغ باشد ، عاقل باشد ، با ایمان (مسلمان ) باشد.

در شرایط شهادت نکاتی تاکید شده است که به شرح زیر می‎باشد.

  • شهادت باید از روی قطع یقین باشد نه به طور شک و تردید.
  • شهادت باید مطابق با دعوی باشد ولی اگر در لفظ مخالف و در معنی موافق یا کمتر از ادعا باشد ضرری نخواهد داشت.

ادله دیگری که فرد می‎تواند بر اساس آن برای رسیدن به حق خود مدعی شود، اماره می‎باشد. اماره به معنی اوضاع و احوالی است که بر اساس قانون در نظر قاضی بر امری شناخته خواهد شد.

در حقیقت اماره یا قانونی خواهد بود مانند تصرف به عنوان مالکیت و شاغل بودن کارگر در محل کار و به منزله حاکم بودن رابطه کارگری طرفین کارگر و کارفرما، و یا به عنوان اماره قضائی است به معنی اوضاع و احوالی که قاضی آن را دلیل امری خواهد دانست که به آن علم قاضی هم گفته خواهد شد.

در نهایت آخرین دلیل برای اثبات حق سوگند یا قسامه می‎باشد.

قسم به معنی گواه قرار دادن خداوند بر صحت گفتار است. همچنین یاد کننده سوگند که در واقع ریشه اعتقادی و مذهبی نیز خواهد داشت.

بر اساس ماده 1325 قانون مدنی، در دعاوی که به شهادت شهود قابل اثبات می‎باشد، این امکان برای مدعی فراهم است که حکم به دعوی خود را که مورد انکار مدعی علیه است منوط به قسم او نماید. نکته مهم در این خصوص این است که کیفیت و کمیت قسم و شهادت در قانون مدنی با فقه تفاوت بسیاری خواهد داشت.

فهرست مطالب

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

موسسه حقوقی یسناوکیل

شماره تماس

09155074838

ایمیل

yasnavakil@gmail.com

درخواست تماس

موسسه حقوقی یسناوکیل

شماره تماس

09155074838

ایمیل

yasnavakil@gmail.com