مجازات پوشیدن لباس نیروی انتظامی بدون مجوز چیست؟

مجازات پوشیدن لباس پلیس

فهرست مطالب

آیا پوشیدن لباس نیروی انتظامی بدون مجوز جرم است؟ آیا استفاده از یونیفرم پلیس، سپاه و ارتش در تئاتر نیاز به مجوز دارد؟ استفاده بدون مجوز از لباس نیروهای مسلح در تئاتر چه مجازاتی دارد؟ مجازات پوشیدن غیر قانونی لباس نیروی انتظامی چیست؟ آیا پوشیدن لباس نیروهای نظامی خارجی هم جرم است؟ به طور کلی انگیزه افرادی که بدون داشتن مجوز، لباس نیروی انتظامی یا یونیفرم سایر نیروهای مسلح را می پوشند به سه دسته تقسیم می گردد: گاهی افرادی قصد سوء استفاده از لباس نیروهای انتظامی و نظامی را داشته و اغلب از این طریق اقدام به تهدید و اخاذی می کنند.

در مقابل اشخاصی نیز وجود دارند که بدون سوء استفاده و تنها با قصد تظاهر و فریب به لباس نیروهای مسلح در می آیند و افراد دسته سوم نیز، انگیزه هایی نظیر هنرهای نمایشی، تئاتر، سینما، دوربین مخفی و … را دنبال می کنند. قانون مجازات اسلامی در ماده 556 قانون مجازات اسلامی (مصوب 1375 مجلس شورای اسلامی) هر سه فرض مذکور را در نظر گرفته و مسئولیت هر یک را نیز برشمرده است. در ادامه به جرم و مجازات پوشیدن غیر قانونی لباس نیروهای مسلح خواهیم پرداخت و به سوالات فوق پاسخ می دهیم.


مجازات پوشیدن لباس پلیس

پوشیدن لباس نیروهای مسلح بدون مجوز چند سال حبس دارد؟

قانونگذار برای پوشیدن لباس نیروهای مسلح بدون مجوز، مجازات حبس و مالی تعیین کرده و با توجه به اوضاع و احوال متهم، دادگاه می تواند هر یک از این دو نوع مجازات را اختیار کند. مطابق ماده 556 قانون مجازات اسلامی چنانچه فردی اولا بدون داشتن مجوز رسمی و ثانیا به صورت علنی لباس های رسمی ماموران نظامی یا انتظامی جمهوری اسلامی ایران یا نشان ها، مدال ها یا سایر امتیازات دولتی را مورد استفاده قرار دهد به حبس تعزیری از 3 ماه 1 سال یا جزای نقدی از 1 میلیون و 500 هزار ریال تا 6 میلیون ریال محکوم خواهد شد.

مجازات پوشیدن لباس نیروی انتظامی و سوء استفاده از آن چیست؟

از آنجا که سوء استفاده از لباس نیروهای مسلح از طریق استفاده و پوشیدن غیر قانونی آن، موجب اخلال در نظم و امنیت عمومی می گردد، قانون مجازات اسلامی در ماده 556 مجازات شدیدتری را نسبت به برای این جرم تعیین نموده است: «هر كس بدون مجوز و به صورت علني لباس‌ هاي رسمي مأموران نظامي يا انتظامي جمهوري اسلامي ايران يا نشان ‌ها، مدال ‌ها يا ساير‌ امتيازات دولتي را بدون تغيير يا با تغيير جزئي كه موجب اشتباه شود مورد استفاده قرار دهد در صورتي كه عمل او به موجب قانون ديگري مستلزم ‌مجازات شديدتري نباشد به حبس از 3 ماه تا 1 سال و يا جزاي نقدي از 1 ميليون و 500 هزار ريال تا شش ميليون ريال محكوم خواهد شد. و در صورتي كه از اين عمل خود سوء ‌استفاده كرده باشد به هر دو مجازات محكوم خواهد شد.»

معرفی کردن خود به عنوان پلیس همراه با پوشیدن لباس نیروی انتظامی

گاهی افرادی خود را بدون اینکه واقعا سمتی داشته باشند، خود را نیروی نظامی یا انتظامی یا مسئول دولتی معرفی می کنند و از این طریق اقدام به سوء استفاده می کنند. مطابق ماده 555 قانون مجازات اسلامی «هر كس بدون سمت رسمي يا اذن از طرف دولت خود را در مشاغل دولتي اعم از كشوري يا لشكري و انتظامي كه از نظر قانون مربوط به ‌او نبوده است دخالت دهد يا معرفي نمايد به حبس از 6 ماه تا 2 سال محكوم خواهد شد.» معرفی خود به عنوان نیروی نظامی یا دولتی، ممکن است همراه با پوشیدن لباس مخصوص و یونیفرم نظامی باشد.

چنانچه فردی بدون مجوز لباس نیروهای مسلح را بپوشد و خودش را نیز از نیروهای مسلح معرفی کند، مرتکب جرایم متعدد شده است. در این صورت وی علاوه بر «جعل عنوان مشاغل دولتی»، به ارتکاب «استفاده غیر قانونی از لباس نیروهای نظامی» نیز قابل پیگرد و محاکمه است و به مجازات هر دو جرم (با رعایت قواعد تعدد) محکوم می شود. مطابق قسمت اخیر ماده 555 قانون مجازات اسلامی «… چنانچه براي دخالت يا معرفي خود در مشاغل مزبور، ‌سندي جعل كرده است، مجازات جعل را نيز خواهد داشت.»

مجازات پوشیدن لباس پلیس
آیا پوشیدن یونیفرم نظامی تغییر یافته یا بدون درجه هم جرم است؟

دو سوال متدوال در باب پوشیدن یونیفرم های نظامی این است که اگر درجه ها، اتیکت و آرم های  روی یونیفرم را جدا کنیم، باز هم پوشیدن آن جرم است؟ اگر دوخت لباس نظامی را تغییر دهیم پوشیدن آن ممنوع است؟ ماده 556 قانون مجازات اسلامی در خصوص ابهامات مذکور، دو تعبیر را به کار برده و  بیان داشته برای مجرم شناخته شدن متهم، لباس نیروی نظامی باید «بدون تغییر» مورد استفاده قرار گیرد یا اینکه «تغییر به گونه ای باشد که موجب اشتباه بشود.» بنابراین قانون تشخیص اینکه «لباس سوژه، یونیفرم رسمی محسوب می شود یا نه؟» را به عرف واگذار نموده است. چنانچه مردم عادی با دیدن شخص گمان کنند که او فردی نظامی است، وی به جرم «پوشیدن غیر قانونی لباس نیروهای نظامی» قابل تعقیب خواهد بود.

محکومیت به حداقل حبس است یا حداکثر آن؟

بر اساس تبصره الحاقی ماده 18 قانون مجازات اسلامی (الحاقی 1399) چنانچه دادگاه در حکم صادره مجازات حبس را بیشتر از حداقل مجازات مقرر در قانون تعیین کند، باید حتما در حکم خود علت شدید کردن میزان مجازات را  ذکر کند. علل تشدید مجازات ارتباط مستقیمی با انگیزه مرتکب، شیوه ارتکاب جرم، میزان نتایج زیانبار جرم و … دارد. لذا به طور مثال در جرم پوشیدن لباس نیروی انتظامی بدون مجوز، در حالت عادی دادگاه موظف است به 3 ماه حبس یا 1 میلیون و 500 هزار ریال حکم دهد، اما با توجه انگیزه مجرمانه مرتکب، میزان خسارات وارده، عدم گذشت شاکی خصوصی و … دادگاه می تواند میزان مجازات را تا سقف 1 سال حبس یا جزای نقدی تا 6 میلیون ریال افزایش دهد.

آیا میزان جزای نقدی به نرخ روز حساب می شود؟

شاید در نگاه اول مبلغ جزای مندرج در ماده 556 (1 میلیون و 500 هزار ریال تا 6 میلیون ریال) ناچیز به شمار رود. اما باید توجه داشت مطابق ماده 28 قانون مجازات اسلامی (اصلاحی 1399) کلیه مبالغ مذكور در این مقاله، به تناسب نرخ تورم اعلام شده به ‌وسيله بانك مركزي هر سه سال يك ‌بار به پيشنهاد وزير دادگستری و تصويب هيأت وزیران تعديل می گردد. به طور مثال مبلغ 6 میلیون ریال در سال 1375 بنا به نرخ تورم اعلامی بانک مرکزی، معادل است با حدود 232 میلیون ریال در سال 1398.

آیا پوشیدن لباس نیروهای نظامی خارجی جرم است؟

بر اساس مفاد ماده 557 ق.م.ا. چنانچه فردی به صورت علني و بدون داشتن مجوز لباس‌ هاي رسمي مأموران كشورهاي خارجی، نشان‌ها، مدال‌ ها يا ساير امتيازات ‌دولت ‌هاي خارجي در ايران را مورد استفاده قرار دهد، مانند این است که لباس نیروهای مسلح ایرانی را بدون مجوز پوشیده و به مجازات مندرج در ماده 556 محکوم می گردد. مشروط بر آنکه آن کشور خارجی نیز معامله متقابل کرده و برای پوشیدن غیرقانونی لباس نیروهای مسلح ایرانی مجازات تعیین کرده باشد. در صورتي كه عمل متهم موجب اختلال در نظم عمومي گردد (حتی اگر معامله متقابل هم نشده باشد) باز هم به مجازات ماده 556 محکوم می گردد.

جرایم حق اللهی و حق الناسی
آیا استفاده از لباس نیروهای مسلح در تئاتر «جرم» است؟

مطابق تبصره ماده 556، استفاده از البسه نظامی و اشياء مذكور در مواد پیشین در اجراي هنرهاي نمايشي مشمول مقررات اين ماده نخواهد بود. اما برای استفاده از این البسه باید مجوزات لازمه اخذ شود.

آیا استفاده غیرقانونی از لباس نیروهای مسلح، جرم «قابل گذشت» است؟

مطابق تبصره 2 ماده 100 قانون مجازات اسلامی، «جرائم قابل گذشت» جرائمي مي‌ باشند كه شروع، ادامه تعقيب، رسيدگي و اجراي مجازات، منوط به شكايت شاكي و عدم گذشت وي است. در مقابل، «جرائم غير قابل گذشت» جرائمي هستند كه شكايت شاكي و گذشت وي در شروع به تعقيب و رسيدگي و ادامه آنها و اجراي مجازات تأثيري ندارد. از آنجا که طبق تبصره الحاقی ماده 104 قانون مجازات اسلامی (اصلاحی 1399) در جرایم تعزیری قابل گذشت درجه 4 تا درجه 8، حداقل و حداکثر میزان مجازات به نصف کاهش می یابد، «قابل گذشت بودن» جرایم اهمیت زیادی دارد.

اما آیا پوشیدن غیر قانونی لباس نیروهای مسلح، جرمی قابل گذشت است یا غیر قابل گذشت؟ بر اساس ماده 103 قانون مجازات اسلامی (مصوب 1392) چنانچه قابل گذشت بودن جرمي در قانون تصريح نشده باشد، غيرقابل گذشت محسوب مي‌شود مگر اينكه از حق الناس بوده و شرعاً قابل گذشت باشد.

با توجه به جنبه های عمومی جرم «استفاده غیر قانونی از لباس نیروهای نظامی» که بسیار پررنگ تر از جنبه های خصوصی احتمالی آن است، شکی نیست که جرم مذکور در زمره جرایم تعزیری غیر قابل گذشت قرار دارد. لذا شروع و تعقیب جرم در دادسرا، رسیدگی در دادگاه و اجرای مجازات منوط به شکایت شاکی خصوصی نیست و گذشت وی نیز گرچه ممکن است موجب تخفیف مجازات متهم شود اما تاثیری در اصل مجازات او ندارد.

آیا سابقه محکومیت به استفاده غیر قانونی از لباس نیروهای نظامی، سوء پیشینه دارد؟

مطابق تبصره 2 ماده 19 قانون مجازات اسلامی، مجازاتي كه حداقل آن منطبق بر يكي از درجات فوق و حداكثر آن منطبق با درجه بالاتر باشد، از درجه بالاتر محسوب مي‌شود. لذا «استفاده غیر قانونی از لباس نیروهای نظامی» از جرایم تعزیری درجه 6 به شمار می رود و مطابق ماده 25 ق.م.ا. با اینکه ارتکاب این جرم در پرونده افراد درج می شود اما جرایم تعزیری درجه 6 محکومیت تبعی نداشته و به عبارت ساده تر سوء پیشینه محسوب نمی شود و صدور گواهی «عدم سوء پیشینه» بلامانع است.

[sc_fs_multi_faq headline-0=”p” question-0=”پوشیدن لباس پلیس بدون مجوز چندسال حبس دارد؟” answer-0=”برای این دسته از مجرمین بین 3ماه تا 1 سال حبس تعزیری و جریمه نقدی از 1.5 میلیون تا 6 میلیون در نظر گرفته شده است. ” image-0=”” headline-1=”p” question-1=”قوانین در خصوص پوشیدن لباس پلیس در تئاتر چیست؟” answer-1=”برای استفاده از وسایل و البسه پلیس در هر برنامه نمایشی نیاز به اخذ مجوز از مقام قضایی است.” image-1=”” headline-2=”p” question-2=”ایا محکومیت به علت استفاده غیرمجاز از لباس پلیس، سوء پیشنه دارد؟” answer-2=”خیر، در صورت مرتکب شدن به این جرم صدور گواهی عدم سوء پیشینه بلامانع است.” image-2=”” count=”3″ html=”true” css_class=””]

فهرست مطالب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

موسسه حقوقی یسناوکیل

تماس و دریافت مشاوره

تماس با شعبه مرکزی

تماس با شعبه مشهد