مرور زمان کیفری به چه معناست؟

ورود ضرر در جرم جعل

فهرست مطالب

آیا با موضوع مرور زمان کیفری در قانون مجازات اسلامی آشنا هستید ؟ آیا قوانین مربوط به آن و همچنین انواع آن را می‎دانید؟ ما در این مقاله از تیم یسنا وکیل در مشهد، شما را با تمامی مفاد، قوانین و شرایط مربوط به مرور زمان کیفری، و همچنین انواع آن آشنا خواهیم نمود. تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.

مرور زمان کیفری

در قوانین ایران، مرور زمان به دو دسته کیفری و حقوقی تقسیم بندی می‎شود. مرور زمان کیفری، به معنی گذشتن و سپری شدن مدتی است که بعد از آن مدت، یک جرم در مراجع صالح بر این اساس دیگر قابل تعقیب نخواهد بود، و یا اینکه رسیدگی نمی‎شود، یا حکم به صدور رسیده اجرا نخواهد شد.

وکیل تامین دلیل در مشهد

از همین روی، مرور زمان در دعاوی کیفری به سه دسته مرور زمان تعقیب، شکایت و مجازات تقسیم بندی خواهد شد. نکته حائز اهمیتی که در این خصوص وجود دارد این است که، مرور زمان کیفری در مورد جرایم تعزیری بوده و در مورد حد و قصاص نیز قابل اعمال نخواهد بود.

همانطور که قبلا ذکر شد، بر اساس قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392، مرور زمان کیفری به سه دسته مرور زمان تعقیب، مرور زمان صدور و مرور زمان اجرای حکم تقسیم شده که در ادامه به طور مجزا به هر کدام خواهیم پرداخت.

مرور زمان کیفری در خصوص تعقیب

مرور زمان تعقیب به مرحله پیش از شکایت و رسیدگی مربوط خواهد شد. این به این معنی است که از تاریخ وقوع جرم تا انقضای مهلت قانونی که مرور زمان حاصل می‌شود، تعقیبی صورت نپذیرد. بر اساس ماده ۱۰۵ قانون مجازات اسلامی، « مرور زمان، در صورتی تعقیب جرائم موجب تعزیر را موقوف می کند که از تاریخ وقوع جرم تا انقضای مواعد زیر تعقیب نشده یا از تاریخ آخرین اقدام تعقیبی یا تحقیقی تا انقضای این مواعد به صدور حکم قطعی منتهی نگردیده باشد»، که از قرار زیر می‎باشد:

قوانین و مجازات‌های تولید و انتشار محتوای مبتذل یا مستهجن
مطالعه بیشتر

الف- جرائم تعزیری درجه یک تا سه با انقضای پانزده سال.

ب- جرائم تعزیری درجه چهار با انقضای ده سال.

پ- جرائم تعزیری درجه پنج با انقضای هفت سال.

ت- جرائم تعزیری درجه شش با انقضای پنج سال.

ث- جرائم تعزیری درجه هفت و هشت با انقضای سه سال.

با توجه به «بند الف» ماده مذکور نیز اگر یک جرم تعزیری درجه یک صورت گرفته باشد، اما ۱۵ سال از وقوع آن گذشته باشد و تعقیبی نسبت به آن جرم صورت نگرفته باشد، با گذشت این مدت دیگر قابل تعقیب نخواهد بود و از همین رو نمی‌توان متهم را تعقیب کرد یا برای او تشکیل پرونده داد.

مرور زمان کیفری در خصوص صدور حکم

در صورتی که از تاریخ اولین اقدام تعقیبی تا انقضای مهلت زمانی که برای مرور زمان در نظر گرفته شده است، درباره موضوع هیچ حکمی به صدور نرسد، پس از انقضای مهلت قانونی موضوع شامل مرور زمان نیز خواهد شد.

بر اساس نظریه قانونگذار در ماده ۱۰۵ قانون مجازات اسلامی، مرور زمان از تاریخ آخرین اقدام تعقیبی یا تحقیقی تا انقضای مواعد مذکور در این ماده، و در صورتی که به صدور حکم قطعی منتهی نشده باشد، مرعی محسوب می‎شود.

منظور از اقدام تعقیبی یا تحقیقی در ماده اخیر، عملی است که مقامات قضایی در اجرای یک وظیفه قانونی از جمله احضار، جلب، بازجویی، استماع اظهارات شهود و مطلعان، تحقیقات یا معاینه محلی و نیابت قضایی انجام داده خواهد شد.

وکیل تغییر جنسیت در مشهد
مطالعه بیشتر

قابل ذکر است که مقامات قضایی باید دستور لازم را صادر به به صدور برسانند. بنابراین هر گاه مدیر دفتر یک مرجع کیفری دستور احضار متهم را صادر نماید یا دستور تجدید اوراق احضاریه و ابلاغ مجدد آن‎ها را بدهد، این اقدامات قاطع مرور زمان کیفری نخواهد بود.

مرور زمان کیفری در خصوص اجرای حکم

در صورتی که از تاریخ قطعی شدن حکم تا انقضای مهلت تعیین شده قانونی که برای مرور زمان ملزم می‎باشد، حکمی اجرا نشده باشد، پس بنابراین اجرای حکم متوقف خواهد شد. بر اساس قاعده مرور زمان، تمامی احکام کیفری از نوع مجازات‌های تعزیری که مدت قانونی از قطعی شدن آن‎ها گذشته باشد و بنا بر هر شرایطی حکم اجرا نشده باشد، دیگر قابل اجرا نخواهد بود.

با توجه به ماده ۱۰۷ قانون مجازات اسلامیT مرور زمان، اجرای احکام قطعی تعزیری را موقوف می‎کند و مدت آن از تاریخ قطعیت حکم به شرح زیر می‎باشد:

  • جرایم تعزیری درجه یک تا سه با انقضای بیست سال.
  • جرایم تعزیری درجه چهار با انقضای پانزده سال.
  • جرایم تعزیری درجه پنج با انقضای ده سال.
  • جرایم تعزیری درجه شش با انقضای هفت سال.
  • جرایم تعزیری درجه هفت و هشت با انقضای پنج سال.

جرایم فاقد مرور زمان کیفری

با توجه به گفته وکیل کیفری در مشهد، جرائم زیر شامل مرور زمان تعقیب، صدور حکم و اجرای مجازات نخواهند شد:

  • جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور.
  • جرایم اقتصادی شامل کلاهبرداری و جرایم موضوع تبصره ماده (۳۶) این قانون با رعایت مبلغ مقرر در آن ماده.
  • جرایم موضوع قانون مبارزه با مواد مخدر.
قوانین و مجازات خیانت در امانت در اموال مشاع
مطالعه بیشتر

مرور زمان برای شریک و معاون جرم

به اتمام رسیدن مرور زمان کیفری در این گونه دعاوی مطلق بوده و نسبت به تمام معاونین و یا شریکان به طور یکسان خواهد بود. علاوه بر این باید اشاره کرد که آغاز اجرای حکم درباره برخی از افرادی که در جرم شریک می‎باشند، قاطع مرور زمان نیز خواهد بود.

با توجه به موارد ذکر شده، موضوع مهمی که در این بین وجود داشته و می‎بایست به آن توجه نمود این است که در صورت توقف در تعقیب و یا صدور حکم دادگاه و اجرای مجازات، برای مدعی خصوصی هیچ مانعی وجود نداشته تا ضرر و زیان و حقوق وی در دادگاه صالح مورد رسیدگی قرار گیرد.

بر اساس این امر که مرور زمان در خصوص جنبه عمومی جرم به شمار می‎رود، جنبه خصوصی آن قابل پیگیری بوده و مطابق با قوانین نیز خواهد بود.

فهرست مطالب

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس و دریافت مشاوره

تماس با شعبه مرکزی

تماس با شعبه مشهد