مقایسه کلاهبرداری سنتی با کلاهبرداری رایانه ای

افشای سوالات امتحانی

فهرست مطالب

کلاهبرداری یکی از جرایم علیه اموال و مالکیت به شمار می رود. نکته متمایز در این جرم این است که در طی روند کلاهبرداری قربانی بارضایت و میل خویش مال را به مجرم تسلیم می کند.کلاهبرداری آمیخته به فریب و نیرنگ و اقدامات متقلبانه است.

کلاهبرداری سنتی می تواند در زمره جرایم یقه سفید قرار بگیرد.جرایم یقه سفید جرایمی هستند که مرتکبین آن ها دارای مقام و موقعیت اجتماعی عالی هستند و از این موقعیت سواستفاده می کنند.

کلاهبرداری رایانه ای شکل جدیدی از از جرم کلاهبرداری است.

در ادامه کلاهبرداری سنتی را با کلاهبرداری رایانه ای مقایسه کرده و تفاوت و شباهت های این دو جرم و عناصر آن رابیان می کنیم:

کلاهبرداران معمولا از دیگر مجرمان باهوش ترند و چرب زبان ترند.رفتار کلاهبردارن به نحوی است که موجب جلب نظر افراد می شود و رغبت و تمایل زیادی در افراد ایجاد می کند تا با او همکاری کنند.

جرم و عناصر آن

یکی از علت های عدم دستگیری کلاهبرداران هوش و ذکاوت آنهاست.دیگر علت این است که افراد به دلیل اینکه جامعه و دیگران او را ساده لوح بدانند شکایتی مطرح نمی کنند.دیگر سبب ناچیز بودن مبلغ مورد کلاهبرداری است.

بزرگترین کلاهبرداری های رایانه ای از طریق بانک ها و درگاه های پرداختی اینترتی انجام می گیرد که به اصطلاح به فیشینگ معروفند و اکثر قریب به اتفاق پرونده های مربوط به شکایت کلاهبرداری رایانه ای به دلیل عدم وجود ادله کافی و عدم در دسترس بودن اطلاعات مفید در جهت تعقیب و پیگیری منجر به صدرو قرار منع تعقیب می شوند.

تعریف جرم کلاهبرداری سنتی

ماده ۱ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا و اختلاس وکلاهبرداری بیان می دارد: هرکس از راه حیله و تقلب مردم را به وجود شرکت ها یا تجارتخانه ها یا کارخانه ها یا موسسات موهوم یابه داشتن اموال و اختیارات واهی فریب دهد یا به امور غیر واقع امیدوار نماید یا از حوادث و پیش آمدهای غیر واقع بترساند و یا اسم و یا عنوان مجعول اختیار کند و به یکی از وسایل مذکور و یا وسایل تقلبی دیگر  وجوه و یا اموال یا اسناد یا حوالجات یا قبوض یا مفاصا حساب و امثال آنها را تحصیل کرده و از این راه مال دیگری را ببرد کلاهبردار محسوب و علاوه بر رد اصل مال به صاحبش به حبس از یک تا هفت سال و پرداخت جزای نقدی معادل مال که اخد کرده است محکوم می شود.

یا می توان تعریف ساده تری ارایه داد:کلاهبرداری عبارت است از بردن مال دیگری از طریق توسل توام با سونیت به وسایل یاعملیات متقلبانه.

تعریف جرم کلاهبرداری رایانه ای

بر طبق ماده ۱۳ قانون جرایم رایانه ای:هرکس به طور غیرمجاز از سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی با ارتکاب اعمالی از قبیل وارد کردن، تغییر، محو، ایجاد یا متوقف کردن داده‌ها یا مختل کردن سامانه، وجه یا مـال یا منفعت یا خدمات یا امتیازات مالی برای خود یا دیگری تحصیل کند علاوه بر رد مال به صاحب آن به حبس از یک تا پنج سال یا جزای نقدی از بیست میلیون (۲۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال تا یکصد میلیون (۱۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.

شباهت ها

شرایط و اوضاع و احوال

در جرم کلاهبرداری متقلبانه بودن پروسه و روند مهم است ؛ اینکه قربانی فریب خورده باشد نیز اهمیت دارد زیرا همین عناصر هستند که جرم کلاهبرداری را  تشکیل می دهند. همچنین به کاربردن وسایل متقلبانه و جرم جعل  نیز در این جرم کاربرد دارد؛ مثل جعل اسناد و مدارک و استفاده از سند مجعول برای فریب دیگران. استفاده از سند و یا مدارک جعلی نیز در این جرم به چشم می خورد.

در واقع متوسل شدن به حیله و فریب و نیرنگ باعث فریب دیگران شده و مقدمه جرم کلاهبرداری را رقم می زند.

غیرواقعی بودن روند نیز از شباهت این دو جرم است.

نتیجه

نتیجه هردو جرم ورود ضرر به قربانی و صاحب مال و انتفاع کلاهبردار است.

مجازات

در هردو نوع مجازات رد مال ذکر شده است؛ در واقع تاکید قانونگدار علاوه بر حبس و جزای نقدی جبران ضرر مالی و یا امتیاز و منفعتی است که به قربانی تعلق دارد.

تفاوت ها

اولین و واضح ترین تفاوت این دو نوع جرم این است که کلاهبرداری رایانه ای فقط در صورتی محقق می شود که افراد از طریق رایانه فریب خورده و بزه دیده جرم کلاهبرداری می شوند.

دومین تفاوت در عناصر مادی است؛ در کلاهبرداری سنتی عنصر مادی رفتار فیزیکی کلاهبردار است که عینی و ملموس است.

اگر از فرد قربانی جرم کلاهبرداری سنتی بپرسید او که بو و مشخصاتش را بخواهید به شما خواهد گفت حتی اگر مشخصات چهره اش متفاوت از هویت واقعی فرد باشد اما اگر از قربانی کلاهبرداری سنتی این سوال پرسیده شود قطعا جوابی ندارد حتی اگر مشخصات سایت و وبلاگ و یا درگاه اینترنتی را ذکر کند ، خواهید دید که تفاوت چندانی با اصل آنها ندارد و تشخیص آن توسط افراد عام و دیگران غیر ممکن است اما در جرایم رایانه ای وارد کردن تغییر محو ایجاد داده ها به عنوان رفتار فیزیکی تلقی شده است.

اثبات حق
 

سومین تفاوت بزه دیدگان این جرایم هستند بزه دیدگان جرایم رایانه ای محدود تر و خاص ترند و فقط کسانی که در معرض استفاده از آن هستند قربانی می شوند.

چهارمین تفاوت وجود پیچیدگی در جرم کلاهبرداری رایانه ای است، در حالی که این حد از پیچیدگی در کلاهبرداری سنتی وجود ندارد و یکی از علل فریب بزه دیدگان کلاهبرداری سنتی واقعی و منطقی بودن است اما در جرایم رایانه ای با ایجاد روند های تکراری و پیچیده باعث سردرگمی و گیج شدن فرد می شود.

نتیجه

از کلاهبرداری به عنوان بحران قرن بیستم یاد می شود؛ در گذشته کلاهبرداری به تنهایی از خود استقلالی نداشته و در کنار جرایمی همچون خیانت در امانت و سرقت و یا تحصیل مال نامشروع قرار می گرفته است.جرایم تجاری و جرایمی همچون کلاهبرداری که وابسته به تقلب و حیله هستند با ترکیب رایانه و فرد متخصص در این زمینه پیچیده تر و بیشتر غیرقابل تعقیب و دستگیری است ، علاوه بر اینکه در جرایم رایانه ای مجرم ناشناس نیز هست.

فهرست مطالب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

موسسه حقوقی یسناوکیل

تماس و دریافت مشاوره

تماس با شعبه مرکزی

تماس با شعبه مشهد