نکات کلیدی درباره املاک وقفی

کسری متراژ ملک

فهرست مطالب

ابتدا باید عنوان کنیم که وقف چیست و به چه اموالی تعلق می ‌گیرد؟

هر نوع اموالی که از بقای آن بتوان کسب منفعت کرد قابلیت وقف کردن دارد مانند یک خودکار، هزار هکتار زمین.

حال باید بگوییم املاک وقفی چه املاکی هستند؟

املاکی که زمین آن ‌ها توسط صاحبانشان وقف شده است.

سازمان اوقاف نیز این املاک و اموال اوقافی را در ازای اقساط ۹۹ ساله در اختیار عموم مردم و سازمان‌ ها و ارگان‌ها قرار می ‌دهد و درآمد حاصله از این امر به امور خیریه تعلق می ‌گیرد.

نکات کلیدی درباره املاک وقفی در خصوص اصطلاحات آن

همانطور که می‌ دانید در امور حقوقی به افراد و املاک عنوان خاصی اطلاق می‌ شود مثل شاکی یعنی شخص مدعی و شکایت کننده. در زمینه املاک وقفی نیز به افراد و املاک عنوان خاصی اطلاق داده شده است که در ادامه آن ‌ها عنوان می ‌کنیم.

 

  • وقف: اهدا کردن مال یا منافع کسب شده از آن جهت کسب رضایت الهی و کمک رسانی به خدمات عمومی یا خصوصی را وقف می ‌گویند که این اموال یا املاک قابلیت انتقال به غیر یا هر نوع معامله ‌ای را ندارند.
  • عین موقوفه: مال یا ملک شخص واقف که به موقوف علیه به عنوان وقف داده شده است.
  • حبس عین: به معنای این است که شخص واقف نمی ‌تواند در ملک موقوفه خود دخل و تصرف داشته باشد مانند رهن یا اجاره دادن یا فروختن آن.
  • قابلیت بقای عین: بر اساس ماده ۵۸ قانون مدنی وقف مال زمانی جایز است که با بقای عین بتوان از آن منفعت کسب کرد اما وقف مالی که با استفاده از آن قابلیت ماندگاری پیدا کند معنی دار است.
  • قبض عین: از آنجایی که وقف جزء عقود تشریفاتی است زمانی وقف اموال و املاک به صورت کامل انجام می ‌گیرد که واقف، ملک یا اموال موقوفه را در اختیار و تصرف اداره یا افرادی که به نفع آن‌ ها وقف را انجام داده است قرار دهد.
وکیل دادگاه انقلاب
مطالعه بیشتر

کسری متراژ ملک

سند اوقافی چیست؟

این نوع سند جزو اسناد ملکی محسوب می ‌شود که توسط مالک وقف شده و اداره اوقاف ملک مذکور را به صورت اقساط ۹۹ ساله به دیگران انتقال می ‌دهد.

نکات کلیدی درباره املاک وقفی در خصوص انواع این املاک

در اصطلاح عرف خاص وکلا، وقف از جمله وقف ملک به معنی حبس عین و تسبیل منافع آن است اما به عبارت ساده ‌تر همراه با مسامحه اینگونه باید بیان کرد که وقف ملک عبارت است از بخشش ملک و منافع حاصله از آن به افراد یا موسسات. در ادامه انواع ملک وقفی را بیان خواهیم کرد که با توجه به نوع وقف شامل ۴ دسته هستند:

  • املاک وقفی شخصی
  • املاک وقفی آستان قدس
  • املاک وقفی بقاع متبرکه
  • املاک وقفی سازمان اوقاف

لازم به ذکر است که تفاوت این ۴ دسته املاک وقفی با یکدیگر به متولی آن مربوط است. مثلا مدیریت موقوفات آستان قدس رضوی متولی املاک وقفی آستان قدس است در صورتی که متولی املاک وقفی شخصی، مالک ملک یا وارثین مالک هستند.

نکات کلیدی درباره املاک وقفی در خصوص نحوه توقیف آن‌ ها

در رابطه با توقیف املاک وقفی بر اساس ماده ۴۵۵ قانون مدنی مصوب ۱۳۰۷ در وقف، حبس عین مال جایز است و از آنجایی که توقیف اموال به معنی کسب قابلیت نقل و انتقال از آن‌ ها است و ملک موقوفی این شرط مهم یعنی قابلیت نقل و انتقال را ندارد و در واقع جزو دارایی محکوم علیه محسوب نمی‌ گردد، در نتیجه توقیف آن قانونی نیست.

مطلع و شاهد چه تفاوت هایی دارند؟
مطالعه بیشتر

اما با توجه به تعریف اجاره در ماده ۴۶۶ قانون مدنی مصوب ۱۳۰۷، منافع ملک موقوفه از خود ملک متمایز است. در نتیجه در صورت تعلق گرفتن منافع موقوفه به محکوم علیه، این منافع قابلیت توقیف کردن دارند اما به این شرط که اگر استیفاء طلب برای توقیف منافع موقوفه خواستار واگذاری مورد اجاره گردد، مزایده و واگذاری منافع موقوفه به شخص دیگر، مستلزم جلب رضایت و موافقت موجر نیز است.

نکات کلیدی درباره املاک وقفی در خصوص خرید و فروش آن

با توجه به اینکه طبق قانون املاک وقفی قابلیت خرید و فروش ندارند، در نتیجه انجام هرگونه معامله جهت نقل و انتقال آنان غیرقانونی است و باطل تلقی می ‌شود. اما در این خصوص استثنائاتی نیز وجود دارد که فروش ملک وقفی به صورت قانونی انجام گیرد که در ادامه آن‌ ها عنوان خواهیم کرد.

  • اگر ملک موقوفه و مصالح موقوف علیه در خطر باشد؛ یعنی ملک در معرض خرابی قرار داشته باشد و قابلیت تعمیر نداشته باشد و یا اینکه کسی حاضر به انجام این تعمیرات نباشد.
  • اگر اختلاف میان افراد ذینفع در موقوفه به صورتی باشد که ترس از خونریزی وجود داشته باشد، با نظارت ولی فقیه و بر اساس شرع و قوانین وقف، مجوز فروش قانونی ملک موقوفه صادر می ‌شود.

لازم به ذکر است که در این خصوص تنها اختلاف منجر به صدور جواز فروش ملک موقوفه نمی‌ گردد بلکه این مجوز در صورتی صادر می‌ گردد که احتمال به خطر افتادن جان شخص یا اشخاصی در این اختلاف وجود داشته باشد. بر اساس قانون تشکیل سازمان اوقاف و آیین نامه آن، اگر مجوز قانونی فروش ملک موقوفه صادر شود اجازه رئیس سازمان اداره اوقاف به عنوان نماینده ولی فقیه جهت فروش الزامی است.

وکیل بین‌المللی در مشهد کیست؟ معرفی وظایف
مطالعه بیشتر

نکات کلیدی درباره املاک وقفی در خصوص خرید و فروش آن‌ ها

پیش از انجام خرید و فروش املاک لازم است از اداره ثبت محل ملک مورد نظر استعلام بگیرید تا مالک واقعی ملک، توقیف بودن یا معارض داشتن آن مشخص گردد. اما در خصوص املاک وقفی علاوه بر استعلام از اداره ثبت محل ملک مورد نظر، استعلام از متولی موقوفه نیز گرفته می ‌شود.

پس از اینکه مسائل مربوط به خرید و فروش ملک موقوفه از لحاظ قانونی برطرف شد، کسب اجازه از متولی اصلی الزامی است، یعنی پس از مراجعه به شهرداری به منظور انجام کارهای ملک، شهرداری توسط نامه‌ ای شما را به نزد متولی موقوفه یا سازمان اوقاف ارجاع می ‌دهد.

توجه داشته باشید که طی نقل و انتقال ملک موقوفه باید مبلغی به متولی موقوفه نیز داده شود که این مبلغ برابر است با ۱۰ درصد مابه التفاوت قیمت کارشناسی شده ملک هنگام خرید با قیمت کارشناسی شده آن هنگام فروش.

لازم به ذکر است که اگر خرید ملک موقوفه قانونا و با جلب رضایت متولی موقوفه و پرداخت هزینه به او صورت گیرد، کلیه تسهیلات تعلق گرفته به یک ملک عادی به این ملک نیز تعلق می‌ گیرد مانند دریافت وام، امکان ساخت و ساز. اما توجه داشته باشید که خریدار ملک وقفی، صاحب قطعی آن محسوب نمی ‌شود؛ زیرا قرارداد مذکور اجاره به شرط تملیک نیست.

وکیل خوب در مشهد

اگر پیرامون خرید و فروش املاک وقفی به مشکل خورده ‌اید و خواستار اخذ حق و حقوقتان هستید تیم یسنا وکیل با کادری مجرب، بهترین وکیل در مشهد را با تخصص در امور ملکی، جهت مشورت و راهنمایی به شما در اختیارتان قرار خواهد داد.

فهرست مطالب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

تماس و دریافت مشاوره

تماس با شعبه مرکزی

تماس با شعبه مشهد