وقف و نکات حقوقی آن

وکیل انحصار وراثت در مشهد

فهرست مطالب

یکی از مواردی که در ایران از گذشته تا به امروز رواج دارد وقف است. در وقف فرد مالی که متعلق به خود او بوده را برای همیشه واگذار می کرد. در گذشته وقف زمین برای ساخت مدرسه، مسجد و بیمارستان رواج زیادی داشت. شاید در گذشته وقف قوانینی مختلفی نداشت اما در حال حاضر وقف از نظر قانونی شامل شرایطی است. با توجه به اهمیت وقف و شناخت قوانین مربوط به آن در ادامه ی مقاله وقف و نکات حقوقی آن را بررسی خواهیم کرد.

وقف چیست؟

وقف به نوعی از بخشش مال گفته می شود که در آن مال برای همیشه از دارایی مالک خارج می شود و فرد دیگر نمی تواند آن را بفروشد یا اجاره دهد و حتی اگر بدهی گریبان گیر او شود بدهکاران نمی توانند مال وقف شده را توقیف کنند. مال وقفی باید در راه خیر مصرف شود.

وکیل حجر در مشهد

انواع وقف در قانون جمهوری اسلامی ایران

وقف خاص

وقف خاص به نوعی از وقف گفته می شود که در آن افرادی که مال برای آن ها وقف شده است محصور و قابل شمارش هستند و تنها آن افراد می توانند از مال استفاده کنند به عنوان مثال فردی خانه اش را برای فرزندان و اقوام خود وقف می کند.

وقف عام

وقف عام نوعی از وقف است که مال وقف شده برای استفاده ی افراد بی شماری است و محدودیتی در تعداد افراد وجود ندارند. به عنوان مثال فردی که زمینی یا بخشی از پول خود را برای ساخت بیمارستان یا مدرسه وقف می‌کند. این نوع وقف، عام محسوب می شود.

قوانین شهادت خویشاوندان
مطالعه بیشتر

اموال وقـف نشدنی

درست است که وقف از نظر دینی در دین ما ثواب زیادی دارد و به همین دلیل افراد نسبت به انجام این عمل خیرخواهانه مشتاق هستند اما باید پیش از اقدام وقف، نکات حقوقی آن را هم بدانید. به عنوان مثال برخی از اموال شامل وقف نمی شوند، مالی که وقف می شود باید کالایی ملموس و قابل مشاهده برای همه افراد باشد. به همین دلیل نمی توان حق تالیف را وقف کرد و اگر این موارد که قابل مشاهده نیستند وقف شوند، وقف نامه باطل است.

نکته ی دیگر در ارتباط با وقف این است که نمی توان بدون اینکه خود مال را وقف کرد فواید حاصل از مال را وقف کرد. مالی که وقف می شود باید مصرف نشدنی باشد به این معنی که با یک بار استفاده از بین نرود و تمام نشود. اگر قصد وقف دارید و می خواهید به طور کامل تری از وقف و نکات حقوقی آن اطلاعات کسب کنید، وکیل در مشهد بهترین فرد برای مشورت به شما در این حوزه است.

خیار شرط در وقـف

خیار شرط در ارتباط با وقف هم خودش باطل حساب می شود و هم وقف را باطل می کند. مثل اینکه وقف کننده شرط کند که اگر منصرف شد بتواند قبل از یک سال از تاریخ وقف، وقف را فسخ کند و مال را پس بگیرد.

عوض در وقف

شرط عوض در وقـف باطل است اما اصل وقف را باطل نمی کند. یعنی واقف می تواند بر موقوف علیه که مال را برای او وقف کرده است مثل فرزندش شرط کند که یا سودی به او بدهد و یا کاری را به نفع او به انجام برساند.

با سامانه ثنا بیشتر آشنا شوید
مطالعه بیشتر

شناسه های  واقف

یکی از اصلی ترین نکات در این ارتباط این است که واقف باید مالک مالی باشد که قصد دارد او را وقف کند. پس اگر بدون اجازه مالک یا سایر وراث مالی را وقف کنید وقف باطل است و غیر نافذ است و مالک می تواند مال را به خودش برگرداند. در مواردی که مال وقفی ارث یا دارایی خانوادگی است این دسته از مشکلات بیشتر ایجاد می شوند به همین دلیل است که گفته می شود از یک وکیل خوب در مشهد کمک بگیرید.

مورد دیگر در ارتباط با وقف و نکات حقوقی آن این است که فرد واقف باید عاقل، رشید و بالغ باشد و اگر فردی دچار جنون یا دیوانه باشد و مال خود را وقف کند، وقف انجام شده باطل است و ارزش قانونی ندارد. ولی و قیم این افراد نیز نمی توانند وقف را تنفیذ کنند. اگر فرد دیوانه باشد ولی و قیم نمی توانند مال او را وقف کنند به هر صورت چه اجرا و چه تنفیذ این معامله کاملا زیان بار است.

دعاوی شهرداری

وقـف اموال بدهکار

اگر فردی که بدهی دارد و یا ورشکسته شده است مال خود را وقف کند، وقف انجام شده از نظر قانونی صحیحی نیست و منوط به اجازه از طلبکار برای اجرا است. علاوه بر این اگر وراث پس از مرگ فرد ارث خودشان را پیش از پرداخت بدهی و اجرای وصیت وقف کنند وقف نامه باطل است چرا که این وقـف به زیان طلبکار و موصی ‌له می ‌باشد و باید آنها اجازه بدهند.

نکات قانونی رهن ملک
مطالعه بیشتر

وقف نامشروع

وقف نامشروع به نوعی از وقف گفته می شود که در آن خود مال وقف شده یا پولی که مال با آن تهیه شده است از راه نامشروع تأمین شده باشند. مثل کالای قاچاق یا عتیقه، این دسته از مال ها از نظر قانونی مشروع هستند اما سودی که از آن ها به دست می آید غیر قانونی است. مثل وقف زمین برای کشت مواد مخدر یا وقف اتومبیل برای حمل مواد مخدر و قاچاق انسان.

متولی در وقف

به کسی که مال وقف شده را اداره می کند در قانون متولی گفته می شود. متولی بر اساس قانون سه وظیفه دارد که در ادامه بیان خواهیم کرد.

  • تعمیر موقوفه در صورت نیاز
  • اجاره دادن و اداره موقوفه در صورت نیاز
  • منافع حاصل از موقوفه را در بین افرادی که وقف به نام آن ها انجام شده است تقسیم می کند.

اگر در زمان وقف متولی برای وقف تعیین نشده باشد، در وقف عام اداره ی مال وقفی به سازمان اوقاف کشور واگذار می شود و اگر وقف از نوع خاص باشد اداره ی آن به افرادی که وقف برای آن ها انجام شده است واگذار می شود.

نتیجه گیری

در این مقاله وقف و نکات حقوقی آن را به صورت خلاصه بررسی کردیم.  براساس قانون وقف خود واقف می تواند به عنوان متولی باشد و از نظر قانونی مشکلی وجود ندارد.وقف شرایط گوناگونی دارد که در این مقاله چند مورد از مهم ترین موارد را بررسی کردیم.

فهرست مطالب

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس و دریافت مشاوره

تماس با شعبه مرکزی

تماس با شعبه مشهد