مجازات کلاهبرداری چیست؟ چگونه از اتهام کلاهبرداری تبرئه شویم؟

جرم کلاهبرداری در مشهد

کلاهبرداری یعنی چه؟ کلاهبرداری مشدّد چه فرقی با کلاهبرداری عادی دارد؟ کلاهبرداری با کلاشی چه فرقی دارد؟ آیا افرادی که با فریبکاری گدایی می کنند کلاهبردار هستند؟ تفاوت کلاهبرداری با سرقت و خیانت در امانت چیست؟ مجازات کلاهبرداری عادی و مشدد چیست؟ کلاهبرداری با چه ادله ای اثبات می شود؟

در قانون چه راه هایی برای فرار از مجازات کلاهبرداری وجود دارد؟ چگونه از اتهام «کلاهبرداری» تبرئه شویم؟ در این مقاله از سایت یسنا وکیل در مشهد بر آنیم به سوالات فوق پاسخ دهیم و تمامی مصادیق و ابعاد کلاهبرداری را بررسی و مطالعه نماییم.

جرم کلاهبرداری در مشهد

مقدمه

کلاهبرداری در مشهد یکی از جرایم شایع در سرتاسر دنیا بوده و از آنجا که این جرم در دهه های اخیر رشد فراوانی داشته به «بحران قرن بیستم» معروف شده است. کلاهبرداران اغلب انسان های باهوشی هستند زیرا در جرم کلاهبرداری، شخص مالباخته تحت تاثیر فریب های کلاهبردار، اموال خود را آزادانه و با اختیار کامل به شخص کلاهبردار می دهد.

این عملیات فریب گاهی اوقات تا حدی ظریف و دقیق طراحی و پیاده می شود که به بیان برخی اندیشمندان «اغفال نشدن به وسیله این نوع فریب های دقیق، خود نوعی حماقت محسوب می شود.»

کلاهبرداری در مشهد یعنی چه؟

ماده ۱ قانون «تشديد مجازات مرتكبين ارتشاء و اختلاس و كلاهبرداری»، کلاهبرداری را چنین تعریف می کند:

«هركس از راه حيله و تقلب مردم را به وجود شركت ها يا تجارتخانه ‌ها يا كارخانه‌ ها يا موسسات موهوم يا به داشتن اموال و اختيارات واهی ‌فريب دهد يا به امور غير واقع اميدوار نمايد يا از حوادث و پيشامدهای غير واقع بترساند و يا اسم و يا عنوان مجعول اختيار كند و به يكی از وسايل‌ مذكور و يا وسايل تقلبی ديگر وجوه و يا اموال يا اسناد يا حوالجات … و امثال آن ها تحصيل كرده و از اين راه مال ديگری را ببرد،‌ كلاهبردار محسوب» می شود.

همانطور که مشاهده می شود قانون تعریف دقیق و ضابطه مندی از جرم کلاهبرداری ندارد و با ذکر مصادیق آن اقدام به تعریف کرده است. اما حقوقدانان در یک تعریف ضابطه مند، کلاهبرداری را «بردن مال دیگری با استفاده از عملیات فریب و مانورهای متقلبانه» تعریف کرده اند.

بدون هر یک از این 3 شرط، کلاهبرداری در مشهد محقق نیست…

سه شرط مهم وجود دارد و تا همه آن ها موجود و محقق نباشند، کلاهبرداری در مشهد کامل نشده و شخص به جرم کلاهبرداری قابل پیگرد و محاکمه نیست. در ادامه این سه شرط را ذکر و بررسی خواهیم کرد.

  • تقلب و فریب

یکی از ارکان اصلی جرم کلاهبرداری در مشهد، توسل به عملیات فریب، صحنه سازی و مانور متقلبانه است. به زبان ساده یعنی شخص کلاهبردار با استفاده از تقلب و فریب قربانی خود را مجاب و قانع سازد تا مالش را در اختیار کلاهبردار قرار دهد. به طور مثال آقای «الف» با راه­اندازی دفتری و نصب تابلویی با عنوان «وکیل پایه یک دادگستری» ادعای «عنوان وکالت» می کند و افرادی تحت تاثیر این اعمال فریبنده، اقدام به انعقاد قرارداد کرده و مبالغی را جهت «حق الوکاله» به او می پردازند.

جرم کلاهبرداری در مشهد
یکی دیگر از مثال هایی که ماده 1 قانون تشدید ذکر نموده «اختیار کردن اسم یا عنوان مجعول» می باشد. به طور نمونه چنانچه شخصی خود را به دلیل تشابه فامیلی و نام پدر، برادر معاون رئیس جمهور معرفی کند و با توسل به صحنه سازی نظیر نشان دادن عکس های یادگاری که با شخص «معاون اول» گرفته مخاطب خود را فریب دهد و از این راه پولی بدست آورد، مرتکب کلاهبرداری شده است.

از مصادیق دیگر کلاهبرداری در مشهد می توان به نمونه های زیر اشاره کرد: فروش اجناس قلابی به جای اجناس اصل، کسب پول از راه گریم و تغییر قیافه برای شباهت به اشخاص معروف، استفاده از دلار نیمایی با کارت بازرگانی جعلی و … .

آیا دروغگویی ساده، فریب و مانور متقلبانه است؟

چنانچه شخصی بدون صحنه سازی، تظاهر یا عملیات فریب، و تنها با توسل به دروغ ساده مال دیگری را ببرد، از نگاه قانون کلاهبردار تلقی نخواهد شد. تفاوتی ندارد این دروغِ صرف و ساده، به صورت شفاهی باشد یا کتبی. مانند اینکه شخصی به دروغ خود را شفاهاً یا حتی به صورت کتبی در نامه ای ساده و بدون مهر و سربرگ، «وکیل دادگستری» معرفی کند و از این طریق وجوه و اموالی را بدست آورد، به کلاهبرداری محکوم نخواهد شد.

  • اغفال شدن و فریب خوردن مالباخته

برای وقوع جرم کلاهبرداری، شخص مالباخته حتما باید فریب بخورد و تحت تاثیر اغفال و عملیات فریب کلاهبردار، مالش را با رضایت کامل به او تسلیم کند. لذا چنانچه مالباخته به هر طریقی پی ببرد که اسناد، ابزار یا وعده های شخص کذب، فریبکار و متقلبانه است و با وجود آگاهی از این مطلب، مال خود را به او بدهد، کلاهبرداری تحقق نیافته است. البته راه های دیگری برای باز پس گیری اموال وجود دارد اما عنوان جرم، «کلاهبرداری» نخواهد بود.

برای کسب اطلاعات بیشتر شمارا به مطالعه مقاله وکیل خیانت در امانت در مشهد دعوت می‌کنیم.

چندی پیش ماموران نیروی انتظامی برای به دام انداختن شخصی که دلارهای تقلبی می فروخت، مقداری از او دلار خریدند و پس از دستگیری، او را متهم به کلاهبرداری نمودند. اما دیوان عالی کشور از آنجایی که ماموران از «تقلبی بودن دلارها» آگاه بودند و رکن «فریب خوردن مالباخته» محقق نشده بود، رای دادگاه بدوی را نقض کرد.

  • تعلق داشتن مال به دیگری

سومین شرط از شروط تحقق کلاهبرداری این است که مال برده شده، متعلق به دیگری باشد. لذا چنانچه مال ربوده شده، متعلق به خود شخص مجرم باشد، ارکان جرم کلاهبرداری کامل نشده و فرد مورد نظر تحت عنوان «کلاهبرداری» قابل پیگرد نیست. به طور مثال بهزاد، خانه ای را به پریسا رهن داده است اما به دلیل اختلافاتی که با او دارد، طی یک عملیات فریب و صحنه سازی های متقلبانه «خانه» را از تصرف و رهن پریسا خارج می کند. در این مثال از آنجا که اصل «مال برده شده» متعلق به خود بهزاد است، کلاهبرداری محقق نیست.

جرم کلاهبرداری در مشهد
چگونه از اتهام «کلاهبرداری» تبرئه شویم؟

چنانکه پیشتر گفته شد جرم کلاهبرداری در مشهد دارای سه رکن اصلی است: 1- توسل به عملیات متقلبانه 2- اغفال شدن و فریب خوردن مالباخته 3- تعلق داشتن مال به دیگری.

در تمام پرونده های کلاهبرداری بار اثبات مسئله «استفاده از فریب و روش های متقلبانه» و «فریب خوردن قربانی» بر دوش شاکی و مدعی العموم است. حتی مطابق آرای متعددی از دیوان عالی کشور، «دادگاه بایستی در حکم خود چگونگی عمل متهم را در گرفتن پول از شاکی بیان نماید تا معلوم شود تقلبی که وسیله­ی استفاده قرار شده، چه بوده است.»لذا مادامی که چگونگی تقلب معلوم و اثبات نگردد، محکومیت فرد به کلاهبرداری امکان پذیر نیست.

راه نجات و گریز از مجازات کلاهبرداری نیز در همین سه رکن نهفته است. چنانچه متهم بتواند با ادله کافی، مانع اثبات فقط یکی از این سه رکن بشود، از اتهام «کلاهبرداری» تبرئه خواهد شد. با توجه به ظرافت های بالا و پیچیده­ی این جرم، شناخت مسائل حقوقی راجع به آن و روش های دفاع از متهم برای افراد عادی ممکن نیست و به کسانی که در معرض «اتهام» کلاهبرداری قرار گرفته اند اکیدا توصیه می شود حتما از یک وکیل کیفری در مشهد که مجرب و متخصص در این امور باشد، مشاوره بگیرند.

کلاهبرداری مشدّد چه فرقی با کلاهبرداری عادی دارد؟

در برخی موارد از آنجا که عمل کلاهبردار حیثیت دولت را مخدوش می کند و به نظم عمومی و اعتماد مردم نسبت به دولت آسیب می زند، قانونگذار مجازات سنگین تری را در نظر گرفته و با مرتکب آن برخورد جدی تری دارد. به طور مثال چنانچه شخص کلاهبردار از مامورین دولتی باشد و با سوء استفاده از منصب خود اقدام به کلاهبرداری کند، جرم او «کلاهبرداری مشدد» بوده و نسبت به «کلاهبردار عادی» باید مجازات بیشتری را تحمل کند.

همچنین در صورتی که شخص کلاهبردار، مامور دولتی نباشد اما از روی کذب و برخلاف واقع خود را مامور دولتی معرفی کند و اقدام به کلاهبرداری نماید، باز هم حکم قضیه تفاوتی با قبل ندارد و او به «کلاهبرداری مشدد» محکوم خواهد شد. علاوه بر دو مثال یاد شده، ماده 1 قانون «تشدید مجازات مرتكبين ارتشاء و اختلاس و كلاهبرداری» موارد دیگری را نیز به شرح ذیل ذکر نموده که همگی از نوع «کلاهبرداری مشدد» شمرده شده اند:

  • در صورتی كه کلاهبردار بر خلاف واقع، عنوان يا سمت ماموريت از طرف نيروهای مسلح، شهرداری ها، سازمان ها، مؤسسات یا شرکت های دولتی يا نهادهای انقلابی و بطور كلی نهادهای وابسته به قوای سه گانه اتخاذ كرده باشد.
  • کلاهبرداری با استفاده از تبليغ عمومی از طريق وسايل ارتباط جمعی از قبيل راديو، تلويزيون، روزنامه و مجله يا سخنرانی در مجامع عمومی و يا انتشار آگهی چاپی يا خطی صورت گرفته باشد.
  • شخص کلاهبردار از كاركنان دولت يا موسسات و سازمان های دولتی يا وابسته به دولت يا شهرداری ها يا نهادهای انقلابی و يا بطور كلی از‌ قوای سه گانه و همچنين نيروهای مسلح و مامورين به خدمت عمومی باشد.

مجازات کلاهبرداری عادی و مشدد چیست؟

مطابق ماده 1 «قانون تشدید»، مجازات کلاهبرداری عادی عبارت است از:

  • برگرداندن اموال مالباخته ها
  • حبس تعزیری از يک تا هفت سال
  • پرداخت جزای نقدی به میزان مبلغی که کلاهبرداری شده است.

چنانکه گفته شد قانونگذار به علت اخلال در نظم عمومی و خدشه دار نمودن اعتماد مردم نسبت به دولت و مامورین دولتی، مجازات شدیدتری را برای «کلاهبرداری مشدد» در نظر گرفته است. در کلاهبرداری مشدد، مرتکب علاوه بر برگرداندن اموال مالباخته ها و قربانیان و ایضا پرداخت جزای نقدی به میزان مبلغی که کلاهبرداری کرده است، به دو تا ده سال حبس و انفصال ابدی از خدمات ‌دولتی محكوم می گردد.

[sc_fs_multi_faq headline-0=”p” question-0=”کلاهبرداری به چه معناست؟” answer-0=”هر شخصی حقیقی یا حقوقی که از طریق حیله و تقلب فرد یا افرادی را به داشتان اموال واهی فریب دهد و یا امید کاذب دهد کلاهبردار بوده و جرم او کلاهبرداری است.” image-0=”” headline-1=”p” question-1=”مجازات تعیین شده برای کلاهبرداری چیست؟” answer-1=”برگرداندن اموال مالباختگان حبس تعریزی از یک تا هفت سال پرداخت جزای نقدی به میزان مبلغی که کلاهبرداری شده است.” image-1=”” count=”2″ html=”true” css_class=””]

فهرست مطالب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *