پرداخت دیه از بیت‌المال؛ شرایط و قوانین

مطالبه مازاد بر دیه

فهرست مطالب

از شرایط و قوانین پرداخت دیه از بیت المال اطلاع داید؟ آیا با نحوه وصول دیه از صندوق بیت المال آشنایی دارید؟ ما در این مقاله از تیم یسنا وکیل در مشهد، شما را با تمامی موارد و شرایط و قوانین پرداخت دیه از بیت المال و همچنین نحوه وصول آن آشنا خواهیم نمود. تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.

شرایط و قوانین پرداخت دیه از بیت‎ المال

دیه به مالی گفته می‎شود که توسط قانونگذار برای جنایت بر جان یا عضوی از بدن شخصی که مورد جنایت قرار گرفته به وی یا ولی اولیاء دم او پرداخت خواهد شد. بنابراین همانطور که گفته شد پرداخت دیه بر عهده شخصی است که به شخص دیگری ضربه و خسارتی وارد کرده باشد، اما در برخی اوقات و در مواردی خاص و استثنایی دیه فرد از صندوق بیت ‌المال پرداخته می‎‌شود.

وکیل دیه در مشهد

بیت المال هم به اموالی می‌‎گویند که متعلق به تمامی مسلمانانی است که در اختیار امام مسلمانان قرار گرفته تا در مواردی به عدل و انصاف بین مسلمانان تقسیم شود و مورد استفاده همه آنان نیز قرار گیرد. به عبارت دیگر حق الناسی است در دست امام یا حاکم عادل قرار دارد و مورد مصرف عموم قرار خواهد گرفت.

همانطور که قبلا ذکر شد در ماده ٢٩۴ قانون مجازات اسلامی در تعریف دییه عنوان شده است: «دیه مالی است که به سبب جنایت بر نفس یا عضو به مجنی علیه یا به ولی یا اولیای دم او داده می شود.» از این روگاهی اوقات دیه مقتول از سوی دولت به ورثه‌اش پرداخته خواهد شد. پرداخت دیه از بیت المال در شرایط خاصی انجام خواهد پذیرفت.

آشنایی با عبارت حقوقی عذر موجه عدم حضور در دادگاه
مطالعه بیشتر

بر اساس «هر گاه در اثر تقصیر یا اشتباه قاضی در موضوع یا در تطبیق حکم بر مورد خاص، ضرر مادی یا معنوی متوجه فردی شود، در مورد ضرر مادی در صورت تقصیر، مقصر طبق موازین اسلامی ضامن است، در غیر این صورت خسارت به وسیله دولت جبران خواهد شد.»

موارد پرداخت دیه از بیت المال

با نظر به گفته وکیل کیفری در قم، پرداخت دیه از بیت المال در موارد مشخصی انجام خاهد گرفت، که توسط قانونگذار بیان شده است. به عبارتی دیگر این دیه به ورثه مقتول از بیت المال یعنی توسط دولت پرداخت خواهد شد، که این موارد به شرح زیر است:

  • یکی از موارد پرداخت دیه از بیت المال، زمانی است که در اثر اشتباه یا تقصیر قاضی پرونده، یک فرد، بی‎گناه محکوم شده است و به این خاطر متحمل خسارت بدنی می‎شود، بنابراین در این شرایط دیه قتل یا جراحت می‎بایست از سوی بیت المال پرداخت شود.
  • در شرایطی که هیچ یک از طرفین دعوا (مدعی و مدعی علیه) هی چگونه ادله‎ای نداشته باشند، در صورتی که مدعی قسم نخورد و قسم را متوجه مدعی علیه (کسی را گویند که ادعا بر علیه او اقامه شده است) کند، در این شرایط با قسم خوردن مدعی علیه، دعوا پایان گرفته و دیه مقتول از بیت المال پرداخت خواهد شد.
  • در زمانی که در مقابل حمله یک فرد دیوانه، دفاع مشروعی انجام بپذیرد، دیه از محل‌ بیت المال نیز پرداخت خواهد شد.
  • در شرایطی كه لوث علیه شخصی انجام گرفته و محقق شود اما اولیاء دم حاضر به قسامه نشوند، در این شرایط در صورتی كه متهم و اقربای او قسامه را اجرا نمایند، قصاص از متهم سلب شده و بیت‌المال،‌ دیه مقتول را خواهد پرداخت.
سوء پیشنیه و موارد مربوط به آن
مطالعه بیشتر

نکته : لوث به اماره‌ای گفته می‎شود كه، ظن غالب به صدق مدعی دارد. به عنوان مثال  یک نفر چاقویی خونی در دست داشته باشد و بر بالای سر مقتولی دستگیر شود. یا مقتولی را در خانه كسی یا در محله گروهی پیدا كنند، به شرط آن كه عداوتی ما بین آن‎ها وجود باشد، در غیر این صورت لوث محسوب نمی‎‌شود.

وکیل دیه در مشهد

  • هر گاه فرد یا افرادی در اثر ازدحام کشته شوند و یا جسد مقتولی در خیابان و اماکن عمومی پیدا شود و نتوان این قتل را به کسی نسبت داد، دیه از سوی بیت‌ المال پرداخت خواهد شد. لازم به ذکر است که هیچ تفاوتی ندارد که متوفی به واسطه قتل عمد کشته شده باشد یا قتل غیرعمد، مانند قتل ناشی از بی‌احتیاطی در امر رانندگی. بنابراین اگر جسد فردی در اتوبان و یا جاده پیدا شود و پس از بررسی مشخص شود که آن شخص در تصادف(دیه تصادف) کشته شده و تلاش مراجع انتظامی و قضایی نیز برای شناسایی مقصر بی‌نتیجه بماند، در این صورت ورثه این شخص دیه او را از دولت دریافت خواهند کرد.
  • دیه افرادی كه در اثر آشوب و اغتشاش مصدوم یا کشته شده‌اند.
  • دیه مقتولی كه بر اثر سقوط غیر ارادی شخصی دیگر كشته شده است.
  • در مواردی که عبور عابر پیاده ممنوع باشد، اگر عابر عبور کند و راننده‌ای که با سرعت مجاز و مطمئنه در حرکت باشد و وسیله نقلیه او نقص فنی نداشته باشد، در این صورت راننده مسئولیتی در مورد دیه نخواهد داشت. اما در خصوص این که جسد شخصی در خیابان پیدا شود و برای قاضی دلیلی بر وقوع قتل او از سوی شخصی یا اشخاصی نباشد دادگاه می‎بایست دیه او را از بیت ‌المال پردات نماید.
  • در صورتی که بر اثر حادثه غیرعمد مصدومیتی برای فردی ایجاد شود و مقصر حادثه فراری باشد، در این حالت در مرحله تحقیقات اقدامی که انجام خواهد گرفت این است که مصدوم به صندوق خسارت بیمه مرکزی که در ماده 10 قانون بیمه به آن پرداخته شده است، معرفی می‌شود که اگر راننده باشد باید گواهی‌نامه داشته باشد.
تاثیر اکراه در مسئولیت کیفری چیست؟
مطالعه بیشتر

نحوه وصول دیه از بیت المال

نحوه دریافت دیه از بیت المال از دو طریق حقوقی و کیفری قابل پیگیری خواهد بود:

  • هنگام مطالبه دیه توسط شاکی یا اولیاء دم از بیت‌ المال، پرونده کیفری بدون صدور قرار مجرمیت و کیفرخواست به دادگاه عمومی جزایی ارجاع داده می‎شود و دادگاه با بررسی موضوع و شناخت و تشخیص شرایط قانونی،مبادرت به صدور حکم مبنی بر پرداخت دیه از بیت المال خواهد نمود.
  • در صورتی که اولیاء دم یا مجنی علیه به عنوان خواهان، دعوای حقوقی مطرح نمایند، در این شرایط برای صدور حکم از دادگاه حقوقی تقدیم دادخواست با کلیه شرایط مقرر در قانون لازم است و دادخواست باید به طرفیت وزارت دادگستری تقدیم گردد.

«وصول دیه از بیت المال در دادگاه کیفری، به حکم دادگاه صورت می‎گیرد لکن در دعوای حقوقی نیازمند تقدیم دادخواست علیه وزارت دادگستری است.»

فهرست مطالب

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس و دریافت مشاوره

تماس با شعبه مرکزی

تماس با شعبه مشهد